Tijdens de bijeenkomst in Brussel op 8-9 december 2025 heeft de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken (JBZ) een langverwachte politieke overeenkomst bereikt over drie onderling verbonden migratiewetten: een herziene Terugkeerverordening, een lijst van veilige herkomstlanden en aanpassingen die het voor lidstaten makkelijker maken om asielaanvragen niet-ontvankelijk te verklaren als bescherming ook in een ‘veilig derde land’ had kunnen worden gezocht.
Het pakket, gepromoot door het Deense voorzitterschap, is bedoeld om het hardnekkige probleem aan te pakken dat slechts ongeveer 20% van de afgewezen asielzoekers daadwerkelijk uit de EU wordt verwijderd. Volgens de nieuwe regels gaat een gemeenschappelijk EU-terugkeerverzoek mee met nationale beslissingen, waardoor elke Schengenstaat de terugkeerbeslissing van een andere staat kan uitvoeren zonder een nieuwe procedure te starten. De hervormingen verplichten migranten ook om mee te werken—zoals het afgeven van vingerafdrukken en reisdocumenten—anders riskeren zij een detentie van maximaal 12 maanden.
![EU-justitieministers bereiken akkoord in Brussel om terugkeer te versnellen en begrip ‘veilig derde land’ uit te breiden]()
Voor België, waar het Federaal Agentschap voor de opvang van asielzoekers in 2024 een recordaantal van 37.000 aanvragen behandelde, kunnen snellere terugkeerprocedures de overbevolking in opvangcentra verlichten en de omstreden praktijk van het onderbrengen van asielzoekers in hotels verminderen. Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt verwelkomde de overeenkomst en zei dat deze “aansluit bij onze binnenlandse doelstelling om het geloofwaardigheid van het asielsysteem te herstellen door ervoor te zorgen dat mensen zonder beschermingsbehoefte snel vertrekken.”
De Raad keurde daarnaast een uitgebreide lijst van ‘veilige herkomstlanden’ goed, waaronder Bangladesh, Egypte en Tunesië, en actualiseerde de criteria voor het aanwijzen van ‘veilige derde landen.’ Dit geeft het Belgische asielagentschap meer ruimte om aanvragen van onderdanen van deze landen af te wijzen of om aanvragers over te dragen aan partnerlanden die als veilig worden beschouwd.
Belanghebbenden in de zakelijke mobiliteit doen er goed aan de implementatietermijnen nauwlettend te volgen. Hoewel de hervormingen vooral gericht zijn op onregelmatige migratie, kan de bredere definitie van ‘veilige landen’ invloed hebben op het visumbeleid en transitregels, wat mogelijk gevolgen heeft voor kortdurende detacheringen en opdrachtnemers uit de nieuw toegevoegde landen. De definitieve triloge-onderhandelingen met het Europees Parlement worden begin 2026 verwacht, met een inwerkingtreding van de verordening gepland voor medio 2027.
Het pakket, gepromoot door het Deense voorzitterschap, is bedoeld om het hardnekkige probleem aan te pakken dat slechts ongeveer 20% van de afgewezen asielzoekers daadwerkelijk uit de EU wordt verwijderd. Volgens de nieuwe regels gaat een gemeenschappelijk EU-terugkeerverzoek mee met nationale beslissingen, waardoor elke Schengenstaat de terugkeerbeslissing van een andere staat kan uitvoeren zonder een nieuwe procedure te starten. De hervormingen verplichten migranten ook om mee te werken—zoals het afgeven van vingerafdrukken en reisdocumenten—anders riskeren zij een detentie van maximaal 12 maanden.
Voor België, waar het Federaal Agentschap voor de opvang van asielzoekers in 2024 een recordaantal van 37.000 aanvragen behandelde, kunnen snellere terugkeerprocedures de overbevolking in opvangcentra verlichten en de omstreden praktijk van het onderbrengen van asielzoekers in hotels verminderen. Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt verwelkomde de overeenkomst en zei dat deze “aansluit bij onze binnenlandse doelstelling om het geloofwaardigheid van het asielsysteem te herstellen door ervoor te zorgen dat mensen zonder beschermingsbehoefte snel vertrekken.”
De Raad keurde daarnaast een uitgebreide lijst van ‘veilige herkomstlanden’ goed, waaronder Bangladesh, Egypte en Tunesië, en actualiseerde de criteria voor het aanwijzen van ‘veilige derde landen.’ Dit geeft het Belgische asielagentschap meer ruimte om aanvragen van onderdanen van deze landen af te wijzen of om aanvragers over te dragen aan partnerlanden die als veilig worden beschouwd.
Belanghebbenden in de zakelijke mobiliteit doen er goed aan de implementatietermijnen nauwlettend te volgen. Hoewel de hervormingen vooral gericht zijn op onregelmatige migratie, kan de bredere definitie van ‘veilige landen’ invloed hebben op het visumbeleid en transitregels, wat mogelijk gevolgen heeft voor kortdurende detacheringen en opdrachtnemers uit de nieuw toegevoegde landen. De definitieve triloge-onderhandelingen met het Europees Parlement worden begin 2026 verwacht, met een inwerkingtreding van de verordening gepland voor medio 2027.
