Het wetsvoorstel GEAS in Oostenrijk zou het aantal visa voor gezinshereniging beperken en de hereniging met maximaal drie jaar vertragen.

Het Oostenrijkse ministerie van Binnenlandse Zaken heeft gisteren de vier weken durende consultatie afgesloten over het omvangrijke “Asyl- und Migrationspakt-Anpassungsgesetz” (AMPAG), het 600 pagina’s tellende wetsvoorstel dat de nieuwe EU-pact over migratie en asiel (GEAS) in nationaal recht moet omzetten.

Hoewel de meeste tekst overeenkomt met het EU-pakket, heeft de regering bij de omzetting een controversiële nationale quotum voor gezinshereniging toegevoegd. Volgens de toelichting wordt jaarlijks slechts een vast aantal eerstegraads familieleden van erkende vluchtelingen behandeld; zodra het maximum is bereikt, worden verdere aanvragen doorgeschoven naar het volgende jaar. Amnesty International Oostenrijk waarschuwt dat families in de praktijk tot wel drie jaar gescheiden kunnen blijven, omdat de achterstanden snel zullen oplopen, vooral voor Syriërs en Afghanen, die nu al meer dan 60% van de lopende zaken uitmaken. (amnesty.at)



Het wetsvoorstel verschuift ook de bevoegdheid van het humanitair georiënteerde Asylgesetz naar de strengere Niederlassungs- und Aufenthaltsgesetz (NAG). Afhankelijke gezinsleden krijgen slechts een eenjarige, verlengbare Red-White-Red Card Plus in plaats van een onbeperkte beschermingsstatus. Hun verblijfsrecht wordt afhankelijk van de vergunning van de sponsor en van het bewijs van voldoende inkomen bij elke verlenging, wat volgens juristen leidt tot ongelijke machtsverhoudingen binnen gezinnen en in strijd is met de EU-rechtspraak over het recht op gezinsleven. (amnesty.at)

Naast mensenrechtenzorgen vrezen werkgeversorganisaties ook gevolgen voor de arbeidsmobiliteit. Veel erkende vluchtelingen werken al in de Oostenrijkse horeca en industrie; vertraagde gezinshereniging vergroot het risico dat werknemers na het verkrijgen van langdurige EU-verblijfsrechten verhuizen naar meer “gezinsvriendelijke” lidstaten, wat de personeelsverloopkosten verhoogt. Verschillende kamers van koophandel dringen er bij de regering op aan het quotum te schrappen en in plaats daarvan de digitalisering van visumposten te versnellen, met het argument dat stabiele gezinsstructuren de binding en integratie bevorderen.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft nog niet gereageerd op mogelijke wijzigingen, maar coalitieparlementariërs gaven aan dat het wetsvoorstel mogelijk versneld wordt behandeld en vóór Pasen wordt aangenomen, zodat Oostenrijk de EU-implementatiedeadline van 12 juni 2026 haalt. Als het ongewijzigd wordt aangenomen, wordt verwacht dat ngo’s klachten indienen bij het Constitutioneel Hof en uiteindelijk bij het Hof van Justitie van de EU. Mobiliteitsmanagers moeten daarom rekening houden met minstens 18 maanden juridische onzekerheid bij het adviseren van vluchtelingwerknemers die gezinsleden willen laten overkomen.