Włochy wprowadzają w życie cyfrową reformę systemu imigracyjnego

Długo wyczekiwany przełom dla pracodawców i cudzoziemców we Włoszech nadszedł dziś, 18 grudnia 2025 roku, wraz z wejściem w życie ustawy nr 182/2025, zwanej „Ustawą o uproszczeniach i cyfryzacji”. Opublikowany w Dzienniku Urzędowym zaledwie dwa tygodnie temu akt prawny zmienia dziesiątki procedur administracyjnych, jednak eksperci ds. mobilności międzynarodowej wskazują trzy kluczowe zmiany:

1. Odnowienia zezwoleń na pobyt w 100% online. Od dziś posiadacze włoskich permessi di soggiorno mogą składać wnioski o odnowienie wyłącznie przez portal Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, korzystając z danych uwierzytelniających SPID lub elektronicznego dowodu tożsamości (CIE). Elektroniczne potwierdzenia wygenerowane przez portal mają pełną moc prawną, co eliminuje konieczność osobistego składania dokumentów na poczcie i wielokrotnych wizyt w Questurze. Dla pracowników spoza strefy Schengen oznacza to krótszy czas ponownego wjazdu i mniej przerw w planach delegacji.

2. Monitorowanie statusu wniosków w czasie rzeczywistym dla firm. Nowe przepisy zobowiązują Ministerstwo Spraw Wewnętrznych do udostępnienia interfejsu programistycznego (API), który pozwoli pracodawcom śledzić status wniosków o nulla osta (zezwolenie na pracę) bezpośrednio w systemach HR lub relokacyjnych. Międzynarodowe korporacje będą mogły wcześniej wykrywać brakujące dokumenty i z większą pewnością planować daty rozpoczęcia pracy.



3. Skrócenie czasu oczekiwania na nulla osta o połowę. Dodatkowe regulacje towarzyszące ustawie nr 182/2025 skracają ustawowy termin wydania zezwoleń na pracę z maksymalnie 90 dni do stałych 30 dni dla dwóch kluczowych grup: (a) cudzoziemców, którzy ukończyli finansowane przez Włochy szkolenia zawodowe za granicą oraz (b) wysoko wykwalifikowanych specjalistów kwalifikujących się do Karty Niebieskiej UE. Firmy inwestujące w rozwój talentów lub rekrutujące specjalistów STEM mogą więc planować proces zatrudnienia z miesięcznym wyprzedzeniem zamiast kwartalnego.

Tło
Włochy testowały cyfrowe narzędzia imigracyjne od 2023 roku, jednak nadal opierały się na papierowych potwierdzeniach i zróżnicowanych lokalnych praktykach, które utrudniały życie zarówno pracodawcom, jak i pracownikom. Dzięki połączeniu przepisów imigracyjnych w szeroki pakiet reform administracyjnych rząd spodziewa się zmniejszyć liczbę wizyt w Questurach o około 1,2 miliona rocznie oraz dostosować się do unijnych dyrektyw dotyczących cyfrowej tożsamości i jednolitego pozwolenia na pracę do 2030 roku.

Praktyczne konsekwencje
• Działy HR powinny niezwłocznie zarejestrować się w systemie SPID dla firm; Ministerstwo ostrzega, że od 18 lutego 2026 roku wnioski składane w formie papierowej będą odrzucane.
• Budżety na mobilność międzynarodową mogą się zmniejszyć, ponieważ znikną koszty kurierów, notarialnego poświadczenia pełnomocnictw oraz podróży do komisariatów.
• 30-dniowy termin na wydanie nulla osta już obowiązuje. Pracodawcy, którzy złożyli wnioski o zezwolenia w ramach szkoleń zawodowych lub Karty Niebieskiej przed dzisiejszą datą, powinni przeliczyć harmonogramy zatrudnienia. Reforma nie skraca czasu rozpatrywania wniosków dla pracowników sezonowych.

Perspektywy
Ministerstwo planuje testy beta interfejsu API dla pracodawców w pierwszym kwartale 2026 roku oraz rozszerzenie pełnej cyfrowej obsługi wniosków o pozwolenia na łączenie rodzin do lipca 2026 roku.