Plan zakończenia finansowanych przez państwo pobytów hotelowych dla 16 000 Ukraińców rodzi nowe ryzyko dla systemu imigracyjnego

Decyzja rządu Irlandii o stopniowym wygaszaniu zakwaterowania turystycznego i komercyjnego dla nawet 16 000 ukraińskich uchodźców od sierpnia wywołała niepokój wśród organizacji pozarządowych i doradców ds. mobilności. Grupy wspierające uchodźców przekazały „The Irish Times” 30 kwietnia, że wielu Ukraińców zaczyna rozważać formalne składanie wniosków o azyl – niezamierzony efekt, który może przeciążyć system ochrony międzynarodowej, już teraz borykający się z rekordowymi zaległościami. Od marca 2022 roku beneficjenci dyrektywy UE o ochronie tymczasowej mogą mieszkać i pracować w Irlandii bez konieczności przechodzenia przez dłuższy proces azylowy. Ograniczenie zakwaterowania hotelowego oraz stopniowe wycofywanie miesięcznego dodatku w wysokości 600 euro dla gospodarzy oznacza utratę kluczowej siatki bezpieczeństwa. Brian Killoran z Forum Społeczeństwa Obywatelskiego Ukrainy ostrzegł, że nawet 10% spośród 84 000 Ukraińców obecnie przebywających w Irlandii, którzy zdecydują się na azyl, może doprowadzić system do „katastrofalnego przeciążenia”. Dla pracodawców zmiana ta niesie realne konsekwencje mobilności pracowników. Firmy, które zatrudniły ukraińskie talenty, zakładając wsparcie państwowe w zakresie zakwaterowania, mogą być zmuszone do pomocy pracownikom w znalezieniu prywatnych mieszkań na rynku, gdzie panuje już duży niedobór, lub ryzykować utratę kluczowych kompetencji. Działy HR powinny przeanalizować budżety na delegacje, rozważyć dodatki do czynszu oraz współpracować z firmami relokacyjnymi w celu znalezienia krótkoterminowych rozwiązań poza tradycyjnymi turystycznymi lokalizacjami. Ministerstwo Sprawiedliwości informuje, że wycofywanie wsparcia będzie odbywać się etapami, zgodnie z zaleceniami UE dotyczącymi przejścia z ochrony tymczasowej. Osoby najbardziej narażone nadal otrzymają ukierunkowaną pomoc, a wszyscy Ukraińcy zachowują prawo do pracy, dostępu do opieki zdrowotnej oraz, po spełnieniu kryteriów dochodowych, do dodatku mieszkaniowego. Jednak prawnicy zwracają uwagę, że osoby rozważające złożenie wniosku o azyl muszą być świadome odmiennych zasad dotyczących zezwoleń na pracę, które obowiązują w przypadku wnioskodawców o ochronę międzynarodową. Firmy powinny więc przygotować plany awaryjne, obejmujące: monitorowanie zmian statusu pobytowego pracowników; organizowanie szkoleń prawnych na temat różnic między prawami wynikającymi z ochrony tymczasowej a ochrony międzynarodowej; oraz lobbing na rzecz jasnych wytycznych dotyczących dostępu do standardowych form wsparcia mieszkaniowego, takich jak HAP. Brak działań w tym zakresie może spowodować, że wykwalifikowani pracownicy utkną w zawieszeniu, nie będą mogli podróżować służbowo ani terminowo odnawiać zezwoleń na pobyt.