Austria dołącza do pięciokrajowej „Grupy Głównej” planującej przeniesienie odrzuconych wnioskodawców azylu do krajów trzecich

Minister ds. migracji Grecji, Thanos Plevris, ujawnił w wywiadzie opublikowanym dziś rano, że koalicja pięciu państw UE – Austria, Dania, Niemcy, Grecja i Holandia – planuje uruchomienie pilotażowego programu transferu migrantów, których wnioski o azyl zostały ostatecznie odrzucone, do „partnerskich” krajów spoza Unii Europejskiej. Według Plevrisa na czele listy kandydatów stoi Rwanda, a także rozważane są Uganda i Uzbekistan. Grupa liczy na rozpoczęcie pierwszych transferów do połowy 2027 roku, co zbiegnie się z kolejną prezydencją Grecji w Radzie UE.

Dla Austrii ten krok jest kontynuacją długoletnich działań na rzecz zaostrzenia polityki powrotów. Minister spraw wewnętrznych Gerhard Karner wielokrotnie apelował o „realne konsekwencje” w przypadku odrzucenia wniosków azylowych, argumentując, że obecnie niski wskaźnik powrotów (około 30% w latach 2025–26) działa jako zachęta do nielegalnej migracji. Wiedeń już finansuje loty czarterowe na przymusowe powroty i ma dwustronne umowy readmisyjne z kilkoma państwami Bałkanów Zachodnich; udział w unijnym programie offshoringowym oznaczałby znaczące zaostrzenie polityki.



Firmy korzystające z talentów spoza UE powinny uważnie śledzić tę inicjatywę. Choć pilotaż dotyczy odrzuconych wniosków azylowych, organizacje broniące praw człowieka ostrzegają, że polityczny impet może przenieść się na legalne kanały migracji zarobkowej, jeśli debata publiczna zacznie mylić azyl z migracją pracowniczą. Zespoły zajmujące się mobilnością pracowników mogą więc potrzebować intensyfikacji szkoleń dla pracowników spoza UE na temat ich praw oraz różnic między pozwoleniami na pracę (np. austriacka karta Rot-Weiß-Rot) a procedurami azylowymi.

Przeszkody prawne pozostają poważne. Europejski Trybunał Praw Człowieka jeszcze nie wydał orzeczenia, czy wysyłanie migrantów do kraju trzeciego bez perspektywy osiedlenia się w UE jest zgodne z Konwencją. Grupa musi także wynegocjować mechanizmy monitoringu z UNHCR i IOM, aby zapewnić humanitarne traktowanie migrantów. Kwestia finansowania pozostaje otwarta; Plevris wskazał, że początkowe koszty poniosą pięć państw, ale docelowo oczekują współfinansowania ze strony UE.

Jeśli pilotaż dojdzie do skutku, firmy przemieszczające pracowników między Austrią a pozostałymi krajami z grupy mogą spodziewać się zaostrzenia wymiany danych pasażerskich i kontroli przed wejściem na pokład, gdy władze będą próbowały wykryć osoby z odrzuconymi wnioskami azylowymi przed odlotem. Menedżerowie ds. podróży powinni współpracować z liniami lotniczymi w kwestii nowych wymogów dotyczących informacji o pasażerach i śledzić nadchodzące wytyczne Komisji Europejskiej.