Pakt migracyjny UE może odciążyć przeciążony system azylowy na Cyprze — pod warunkiem, że inne państwa podejmą działania

Cypr spędził większość ostatniej dekady na pierwszej linii europejskiej debaty migracyjnej, rozpatrując najwięcej wniosków o azyl na mieszkańca spośród wszystkich państw UE. Podczas Forum Cypryjskiego w Nikozji, 29 września, wiceminister ds. migracji Nicholas Ioannides podkreślił, że nowo przyjęty Pakt o Migracji i Azylu może wreszcie dać wyspie oddech — pod warunkiem, że inne państwa członkowskie dotrzymają obietnicy solidarności. Zgodnie z paktem, kraje borykające się z nadmierną liczbą przybywających mogą prosić o wsparcie w postaci relokacji, pomocy finansowej lub operacyjnej. Cypr, oficjalnie uznany przez Komisję Europejską za kraj „pod presją migracyjną”, wybrał opcję relokacji. W praktyce oznacza to przenoszenie uprawnionych wnioskodawców azylu z Cypru do państw partnerskich, co odciąży przepełnione centrum recepcyjne w Pournarze i skróci czas oczekiwania na decyzje dotyczące statusu. Ioannides zaznaczył, że bez szybkiego i przewidywalnego podziału ciężarów „przepisy na papierze niewiele znaczą”. Jednocześnie Nikozja chce otworzyć legalne kanały dla pracowników, którzy obecnie przybywają nieregularnie i składają bezpodstawne wnioski o azyl. Umowy o mobilności pracowniczej z Egiptem (podpisane w 2024 roku) oraz niemal finalizowane porozumienie z Indiami mają skierować potencjalnych migrantów do sektorów, w których cypryjscy pracodawcy borykają się z poważnymi brakami kadrowymi. Firmy zyskają dostęp do sprawdzonych pracowników na czasowe pozwolenia, a władze będą mogły przekierować zasoby z rozpatrywania ewidentnie bezpodstawnych wniosków azylowych. Wiceminister przyznał, że istnieją wyraźne ryzyka: niedostateczna kontrola może narazić zagranicznych pracowników na wyzysk i obniżyć lokalne płace; słaba integracja może zaostrzyć napięcia społeczne. Aby złagodzić te zagrożenia, Cypr zatwierdził w lutym 2026 roku swoją pierwszą Narodową Strategię Integracji i zapowiada zaostrzenie kontroli w miejscach pracy. Powroty pozostaną kluczowe — obecnie ponad 75 procent jest dobrowolnych — jednak Ioannides podkreślił, że deportacje „nie mogą być jedynym narzędziem”. Dla międzynarodowych firm i menedżerów ds. mobilności przekaz jest dwojaki. W krótkim terminie ograniczenia przepustowości systemu azylowego na Cyprze mogą się złagodzić, jeśli relokacje zostaną wdrożone, co zmniejszy zaległości wpływające na pracowników posiadających wizy humanitarne lub dla osób zależnych. W średnim terminie dwustronne kanały na pozwolenia pracy mogą poszerzyć pulę talentów — zwłaszcza w budownictwie, hotelarstwie i sektorze rolno-spożywczym — jednak zespoły HR będą musiały śledzić zmieniające się przepisy dotyczące zgodności i obowiązki integracyjne. Ostatecznie wpływ pakietu będzie zależał od tego, czy partnerzy z UE przełożą deklaracje solidarności na konkretne loty czarterowe z Larnaki.