Proces legalizacji utknął w martwym punkcie: Dwie trzecie z miliona wniosków w Hiszpanii nadal nierozpatrzonych

Hiszpański wyjątkowy program legalizacji pobytu – uznawany w zeszłym roku za największą pojedynczą inicjatywę imigracyjną w historii UE – utknął w biurokratycznym impasie. Według śledztwa opublikowanego 9 października przez barceloński dziennik ARA, tylko 27,9% z 1,17 miliona złożonych wniosków przez nieudokumentowanych migrantów doczekało się ostatecznej decyzji, mimo rządowej obietnicy uporządkowania zaległości do końca września. Prawnicy biorący udział w badaniu szacują, że 65,5% spraw przynajmniej zostało przyjętych do rozpatrzenia, ale około 850 tysięcy osób wciąż pozostaje w prawnej próżni. Spowolnienie następuje w politycznie wrażliwym momencie: Hiszpania idzie do wyborów 29 listopada, a organizacje broniące praw migrantów obawiają się, że zmiana rządu może zniweczyć cały program. Bez ostatecznego rozstrzygnięcia wielu wnioskodawców nie może uzyskać karty tożsamości cudzoziemca (TIE), co uniemożliwia im podpisanie umów o pracę, otwarcie kont bankowych czy podróże zagraniczne. Menedżerowie ds. mobilności korporacyjnej zgłaszają przypadki wykwalifikowanych pracowników, którzy przyjęli transfery wewnątrzfirmowe do Hiszpanii, lecz obecnie nie mogą rozpocząć pracy, ponieważ ich TIE nie zostały wydane. Ministerstwo Integracji, Ubezpieczeń Społecznych i Migracji zapewnia, że zasoby są przekierowywane na rozładowanie zaległości, jednak osoby z branży przyznają, że braki kadrowe i niedofinansowana platforma IT utrudniają postępy. Rząd niedawno ogłosił 45-dniowy „plan awaryjny” obejmujący dobrowolne nadgodziny w regionalnych urzędach ds. cudzoziemców, ale związki zawodowe ostrzegają, że doraźne działania nie rozwiążą systemowych braków kadrowych. Z punktu widzenia zgodności z przepisami, firmy zatrudniające zagranicznych pracowników w Hiszpanii powinny upewnić się, że pracownicy posiadają przynajmniej tymczasowe zezwolenie na pracę wydane na etapie „admisión a trámite”; zatrudnianie bez tego może skutkować wysokimi karami. Doradcy ds. mobilności zalecają również, by pracownicy zachowywali cyfrowe kopie potwierdzeń złożenia wniosków, co może pomóc podczas kontroli policyjnych lub przy ponownym wjeździe do Hiszpanii po podróży służbowej. Analitycy polityczni podkreślają, że ta sytuacja uwidacznia konieczność planowania zdolności przerobowych przy uruchamianiu wyjątkowych programów legalizacji. Jeśli zaległości utrzymają się do 2027 roku, Hiszpania ryzykuje powstanie de facto cienia populacji półlegalnych migrantów – ani w pełni udokumentowanych, ani możliwych do usunięcia – co skomplikuje statystyki rynku pracy i pobory składek na ubezpieczenia społeczne.