Przełomowe postępowanie sądowe rozpatrywane 11 listopada w Dreźnie może zmienić sposób, w jaki codziennie tysiące osób i tony towarów przekraczają granicę czesko-niemiecką. Saksoński Sąd Administracyjny rozpatrywał dwie odrębne skargi podróżnych, którzy twierdzą, że Federalna Policja nie miała podstaw prawnych, by zatrzymywać ich podczas wjazdu do Niemiec z Czech i Polski. Oba zdarzenia miały miejsce na często używanych przejściach – Breitenau/Krásný Les na autostradzie D8 oraz moście miejskim Görlitz/Zgorzelec – i dotyczyły rutynowych kontroli dokumentów oraz krótkiego przeszukania bagażnika pojazdu. Skarżący argumentują, że te działania naruszają artykuły 22–25 Kodeksu Granicznego Schengen, które zezwalają na przywrócenie kontroli wewnętrznych tylko w przypadku „poważnego zagrożenia” porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego, a kontrole muszą być niesystematyczne i proporcjonalne. Przywołują również wcześniejsze wyroki w innych niemieckich landach, które uznały podobne kontrole punktowe za niezgodne z prawem. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych z kolei podkreśla, że kontrole są uzasadnione ze względu na utrzymującą się nieregularną migrację i przemyt ludzi wzdłuż korytarza Europy Środkowej. Od października 2023 roku Niemcy stopniowo rozszerzają stałe i mobilne kontrole na wszystkich swoich granicach lądowych, w tym na 815-kilometrowej granicy z Czechami. To, co miało być sześciomiesięcznym „tymczasowym” rozwiązaniem, było już kilkakrotnie przedłużane; minister spraw wewnętrznych Alexander Dobrindt planuje utrzymać ten reżim co najmniej do marca 2027 roku. Organizacje biznesowe w północnych Czechach skarżą się, że kierowcy tracą nawet do 90 minut dziennie, a czeskie zakłady produkcyjne przy granicy zgłaszają wyższe koszty logistyki i problemy z realizacją dostaw just-in-time. Wyrok spodziewany jest w ciągu kilku tygodni. Jeśli sąd uzna zatrzymania za niezgodne z prawem, Berlin może zostać zmuszony do odwołania się do Federalnego Sądu Administracyjnego lub do przemyślenia zakresu swoich kontroli. Prawnicy powoda zapowiadają, że w razie braku rozwiązania problemu na szczeblu krajowym, są gotowi skierować sprawę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wskazując na systemowe naruszenie prawa Schengen. Dla czeskich firm, które polegają na niezakłóconym dostępie do Niemiec – największego partnera handlowego Czech – wynik sprawy zdecyduje, czy obecna „twarda” granica stanie się trwałym elementem, czy jedynie historyczną ciekawostką. Tymczasem przedsiębiorstwa przewożące pracowników lub towary przez granicę powinny uwzględnić dodatkowy czas w planach podróży, zadbać o ważne paszporty lub dowody osobiste pracowników oraz śledzić kolejne komunikaty obu rządów.
Źródło: Tagesschau
