Khi các thể chế EU gấp rút hoàn thiện Hiệp ước Mới về Di cư và Tị nạn trước ngày áp dụng 12 tháng 6, Síp – Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU hiện tại – đã trở thành tâm điểm của một cuộc đối đầu vào ngày 22 tháng 5 năm 2026. Trong cuộc họp ba bên kéo dài, các nhà đàm phán từ Hội đồng, Nghị viện và Ủy ban đã không thể thống nhất về thời gian các quốc gia thành viên phải áp dụng Quy định về Trở về được cập nhật, quy định việc trục xuất người di cư bất hợp pháp. Cuộc họp tiếp theo dự kiến diễn ra vào ngày 1 tháng 6. Vấn đề tranh cãi nằm ở Điều 52, về lịch trình thực thi. Báo cáo viên chính của Nghị viện, ông Malik Azmani, đề nghị bỏ yêu cầu công nhận lệnh trở về tự động nếu các quốc gia thành viên đồng ý thời hạn sáu tháng để áp dụng đầy đủ. Síp – đại diện cho Hội đồng – kiên quyết theo cách tiếp cận từng giai đoạn: chỉ ba điều khoản cốt lõi được áp dụng ngay lập tức, còn 49 điều khoản còn lại sẽ được triển khai dần trong 12 tháng để các tòa án và trung tâm giam giữ quốc gia có thời gian thích nghi. Bế tắc này còn ảnh hưởng đến việc di chuyển lao động và kinh doanh. Dự thảo Quy định về Trở về siết chặt định nghĩa “nguy cơ bỏ trốn,” kéo dài thời gian giam giữ tối đa từ 6 lên 12 tháng và giới thiệu “lệnh trở về” trên toàn EU mà các hãng hàng không và nhà vận chuyển phải kiểm tra trước khi cho phép người mang quốc tịch nước thứ ba lên máy bay. Do đó, các doanh nghiệp đa quốc gia chuyển nhân sự đến hoặc qua châu Âu có thể phải đối mặt với các kiểm tra tuân thủ mới và thời gian chuẩn bị lâu hơn khi Quy định có hiệu lực. Trong Nghị viện, các nhóm chính trị cũng làm phức tạp tình hình. Đảng Nhân dân châu Âu kiên quyết yêu cầu áp dụng ngay, lo ngại rằng lịch trình kéo dài sẽ làm giảm hiệu quả răn đe của Quy định. Các thành viên nhóm Xanh/EFA phản bác rằng việc thực thi vội vàng có thể làm suy yếu các biện pháp bảo vệ và gây tắc nghẽn tòa án quốc gia. Các quan sát viên nhận định bất kỳ sự chậm trễ nào cũng có thể đẩy cuộc bỏ phiếu toàn thể cuối cùng vượt quá ngày 12 tháng 6, khiến Quy định và phần còn lại của Hiệp ước không thể bắt đầu đồng thời – điều mà các quốc gia thành viên muốn tránh. Đối với Síp, bế tắc này là một thử thách về uy tín. Hòn đảo đã đầu tư nhiều vốn chính trị để xây dựng hình ảnh Chủ tịch luân phiên 2026 là người “đem lại kết quả” trong cải cách di cư. Một nhà ngoại giao Hội đồng tiết lộ với Agence Europe rằng Chủ tịch sẽ phát hành một văn bản thỏa hiệp vào tuần tới, có thể đề xuất các mốc thời gian theo từng giai đoạn dựa trên đánh giá năng lực vận hành. Các công ty di chuyển nhân tài qua châu Âu nên theo dõi sát sao phiên họp tháng 6: một khi được thông qua, Quy định sẽ có hiệu lực trực tiếp, chỉ còn ít thời gian để điều chỉnh đánh giá rủi ro trục xuất, chính sách đi lại và quy trình trách nhiệm của nhà vận chuyển.
Nguồn: Agence Europe
