Một loạt các cuộc họp báo ngoại giao căng thẳng tại Nicosia đã tiết lộ rằng một số đại sứ quán các nước thành viên EU vẫn hoài nghi về khả năng Síp đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và chính trị để gia nhập Khu vực Schengen không cần hộ chiếu theo mục tiêu của chính phủ vào năm 2026. Trong cuộc trao đổi với Cyprus Mail ngày 14/6, sáu nhà ngoại giao từ các quốc gia Schengen cảnh báo rằng sự chia cắt chưa được giải quyết của Đường Xanh trên đảo, năng lực quản lý biên giới hạn chế và quyết định trì hoãn triển khai Hệ thống Nhập cảnh/Xuất cảnh mới của EU (EES) tại chín điểm kiểm soát bắc–nam là những trở ngại lớn. Một đại sứ mô tả cách tiếp cận của Nicosia là “sự trấn an hơn là giải pháp,” lưu ý rằng hành khách đến Larnaca hoặc Paphos rồi rời đi qua phía bắc sẽ dường như chưa từng rời khỏi khối khi Síp gia nhập Schengen, có thể gây tắc nghẽn cơ sở dữ liệu EES và tạo ra khó khăn trong việc tuân thủ cho các thành viên khác. Síp đã thuê một công ty tư vấn Áo để giúp đảm bảo sự ủng hộ từ Vienna — điều được xem là then chốt sau khi Áo từng phản đối lâu dài các đề xuất của Bulgaria và Romania — nhưng các nhà ngoại giao cho biết thuyết phục một số thủ đô còn do dự sẽ cần nhiều hơn là vận động hành lang. Ủy ban châu Âu dưới sự lãnh đạo của Ursula von der Leyen được cho là đang thúc đẩy mạnh mẽ việc gia nhập của Síp trong thời gian đảo giữ chức Chủ tịch Hội đồng EU (kết thúc vào ngày 30/6), nhưng các bộ nội vụ quốc gia chịu trách nhiệm kiểm soát biên giới khẳng định Đường Xanh không được trở thành kẽ hở cho di cư bất hợp pháp hoặc du lịch quá hạn visa khi EES được triển khai toàn khối. Ngay cả khi có tín hiệu chính trị thuận lợi, Síp vẫn phải lắp đặt các ki-ốt sinh trắc học, nâng cấp giao diện Thông tin Hành khách Nâng cao và liên kết cơ sở dữ liệu tị nạn, cảnh sát với các hệ thống toàn EU như Eurodac và Hệ thống Thông tin Schengen II. Các quan chức thừa nhận riêng tư rằng việc hoàn thành các mốc này trước cuối năm 2026 sẽ là “thử thách cực kỳ khó khăn,” nhất là khi dòng người di cư qua hành lang Địa Trung Hải phía đông vẫn còn biến động. Đối với các nhà quản lý di chuyển doanh nghiệp và khách công tác thường xuyên, mức độ quan trọng rất cao. Việc trở thành thành viên đầy đủ của Schengen sẽ loại bỏ kiểm tra hộ chiếu hệ thống trên các chuyến bay từ Síp đến các nước EU khác, rút ngắn thời gian chuyển tiếp tại Athens và các trung tâm khác lên đến một giờ, đồng thời giảm bớt thủ tục visa cho nhân viên không thuộc EU làm việc tại đảo. Ngược lại, việc gia nhập lộn xộn hoặc không toàn diện — khi kiểm tra được đẩy về cửa khởi hành hoặc do các đội Frontex thực hiện — có thể gây khó khăn, đưa ra yêu cầu nhận dạng kỹ thuật số mới và tạo ra sự không chắc chắn về cách Đường Xanh được tính vào hạn mức 90/180 ngày của Schengen. Các tập đoàn đa quốc gia có trụ sở khu vực tại Nicosia vì thế đang theo dõi sát sao các cuộc đàm phán. Một số đã bắt đầu lên kế hoạch cho kịch bản tuân thủ kép — đóng dấu truyền thống tại các điểm kiểm soát và sinh trắc học EES tại sân bay — cho đến khi EU ra quyết định cuối cùng. Trong lúc này, các chuyên gia di chuyển được khuyến cáo nên thông báo cho hành khách về khả năng kiểm tra ngẫu nhiên, cập nhật hồ sơ giấy phép cư trú và dự trù thêm thời gian cho các chuyến nối trong EU xuất phát từ Síp.
Nguồn: Cyprus Mail
