Oostenrijk stelt streng ‘Integratieplichtwet’ voor met boetes en gevangenisstraf voor migranten die zich niet houden aan de regels

De centrumrechtse coalitie in Oostenrijk heeft een conceptwet van 33 pagina’s afgerond: de Integratieverplichtingenwet. Deze wet maakt deelname aan Duitse taalcursussen, programma’s over maatschappelijke waarden en arbeidsmarktintegratie verplicht voor asielzoekers en vluchtelingen. Wie herhaaldelijk verplichte cursussen overslaat of weigert de “waardencharter” te ondertekenen, riskeert een bestuurlijke boete tot €5.000 of vervangende hechtenis tot drie weken. Bij een eerste keer afwezigheid ligt de boete tussen €250 en €1.500.

Integratieminister Claudia Bauer (ÖVP) stelt dat deze maatregel een antwoord is op een “handhavingsprobleem”: volgens overheidsgegevens zijn er momenteel 48.000 beschermde personen werkloos en vallen er jaarlijks meer dan 13.000 ongeoorloofde uitvallers bij taalcursussen. Bauer stelt dat vrijwilligheid “volledig heeft gefaald” en dat strengere sancties nodig zijn om de arbeidsmarktintegratie te versnellen en de uitgaven aan sociale voorzieningen te beperken. De wet verplicht ook het Oostenrijkse Integratiefonds (ÖIF) om spijbelaars direct te melden bij de districtsoverheden.



Het wetsvoorstel heeft binnen de driepartijencoalitie in Oostenrijk tot een open conflict geleid. De Sociaaldemocraten (SPÖ) beschuldigen Bauer van “populisme” en benadrukken dat de wet niet kan worden aangenomen voordat een gekoppelde herziening van de Wet op de Sociale Bijstand is overeengekomen, omdat uitkeringen worden verlaagd voor mensen die de integratieregels overtreden. De liberale partij NEOS waarschuwt dat dwangboetes het risico van “parallelle samenlevingen” vergroten, tenzij dit wordt gecombineerd met een versnelde erkenning van vaardigheden en ondersteuning bij het vinden van werk.

Bedrijfsorganisaties juichen de duidelijkere verplichtingen toe, gezien de aanhoudende tekorten op de arbeidsmarkt in de bouw, de zorg en het toerisme. NGO’s die met vluchtelingen werken vrezen echter dat de dreiging van gevangenisstraf kwetsbare mensen zal afschrikken om hulp te zoeken of misstanden bij werkgevers aan te kaarten.

Als de wet in deze vorm wordt aangenomen, behoort Oostenrijk tot de strengste integratieregimes binnen de EU en kan het voorstel juridisch worden getoetst in Brussel op proportionaliteit en mensenrechten. Multinationals wordt aangeraden de parlementaire planning goed in de gaten te houden (de eerste lezing wordt vóór het zomerreces verwacht) en zich voor te bereiden op strengere meldingsplicht bij het inzetten van werknemers of stagiairs uit derde landen in Oostenrijk. HR-teams doen er ook goed aan rekening te houden met verplichte cursusgelden en mogelijke vertragingen bij de startdata, zolang de uitvoeringsdetails nog worden uitgewerkt.