Ottawa verdedigt nieuwe termijn van één jaar die 30.000 vluchtelingenaanvragen kan ongeldig maken

Een dag nadat brieven bij asielzoekers in de inbox begonnen te verschijnen, ging het kantoor van immigratieminister Lena Metlege Diab in de aanval. Ze benadrukten dat de strikte nieuwe termijnen uit wetsvoorstel C-12 essentieel zijn om "orde en geloofwaardigheid" terug te brengen in het Canadese asielsysteem. De Wet ter Versterking van het Immigratiesysteem en de Grenzen van Canada, die op 26 maart 2026 koninklijke goedkeuring kreeg, vereist dat asielaanvragen binnen 12 maanden na de eerste aankomst in Canada worden ingediend – een regel die met terugwerkende kracht geldt vanaf 24 juni 2020. Interne schattingen geven aan dat ongeveer 30.000 mensen nu buiten deze termijn vallen, waaronder tijdelijke werknemers, studenten en bezoekers die later asiel hebben aangevraagd. Wie de deadline mist, komt niet meer in aanmerking voor een volledige hoorzitting bij de Immigratie- en Vluchtelingenraad (IRB), tenzij binnen 21 dagen extra bewijs wordt geleverd dat uitzonderlijke omstandigheden een tijdige indiening hebben verhinderd. De overheid stelt dat deze maatregel noodzakelijk is om een achterstand van meer dan 300.000 zaken eind 2025 aan te pakken, die sneller groeide dan de jaarlijkse capaciteit van de IRB van ongeveer 90.000 beslissingen. Critici – waaronder NDP-immigratiespecialist Jenny Kwan en verschillende vluchtelingenadvocaten – noemen de regel willekeurig en waarschuwen dat deze mogelijk in strijd is met Canada’s verplichtingen onder het VN-Vluchtelingenverdrag van 1951 en kan leiden tot grondwettelijke rechtszaken. Voor werkgevers heeft het beleid directe gevolgen. Buitenlanders wiens aanvragen ongeldig worden verklaard, verliezen het recht op een open werkvergunning die gekoppeld is aan het asielproces. HR-afdelingen moeten werknemers identificeren die een aanvraag hebben ingediend meer dan een jaar na binnenkomst en hen dringend adviseren juridisch advies in te winnen. Bedrijven die buitenlandse studenten of bezoekers willen aannemen, moeten ervoor zorgen dat potentiële werknemers op de hoogte zijn van de aangescherpte termijnen om toekomstige problemen te voorkomen. Logistiek gezien blijven uitzettingen door de CBSA naar bepaalde risicovolle bestemmingen gepauzeerd, maar betrokken personen kunnen in een precaire status terechtkomen, wat de naleving van loonadministratie en secundaire arbeidsvoorwaarden bemoeilijkt. Immigratieadvocaten raden aan proactief noodplannen te maken, waaronder het onderzoeken van werkgeversgebonden werkvergunningen of provinciale nominatieprogramma’s voor hoogopgeleide werknemers van wie de vluchtelingenzaak mogelijk wordt gesloten. Aangezien rechtszaken vrijwel zeker zijn, kan het juridische speelveld opnieuw veranderen, maar organisaties mogen niet automatisch uitgaan van overgangsregelingen; ze moeten de status van werknemers per geval nauwgezet volgen.