Ottawa broni nowego rocznego terminu, który może unieważnić 30 000 wniosków o azyl

Dzień po tym, jak do skrzynek pocztowych osób składających wnioski zaczęły trafiać listy, biuro minister imigracji Leny Metlege Diab przeszło do ofensywy, argumentując, że surowe terminy wprowadzone nowelizacją ustawy C-12 są niezbędne do przywrócenia „porządku i wiarygodności” w kanadyjskim systemie azylowym. Ustawa o wzmocnieniu systemu imigracyjnego i granic Kanady, która uzyskała sankcję królewską 26 marca 2026 roku, wymaga, aby wnioski o azyl były składane w ciągu 12 miesięcy od pierwszego przybycia do Kanady – zasada ta obowiązuje retroaktywnie od 24 czerwca 2020 roku. Szacunki wewnętrzne wskazują, że około 30 000 osób obecnie nie mieści się w tym terminie, w tym pracownicy tymczasowi, studenci i odwiedzający, którzy później ubiegali się o azyl. Osoby, które przekroczą ten termin, będą miały swoje wnioski uznane za niekwalifikujące się do pełnego rozpatrzenia przez Immigration and Refugee Board (IRB), chyba że w ciągu 21 dni przedstawią dodatkowe dowody na wyjątkowe okoliczności uniemożliwiające terminowe złożenie wniosku. Rząd podkreśla, że ten środek jest konieczny, aby uporać się z zaległościami, które pod koniec 2025 roku przekroczyły 300 000 spraw i rosły szybciej niż roczna zdolność IRB do wydawania decyzji, wynosząca około 90 000. Krytycy – w tym rzeczniczka ds. imigracji NDP Jenny Kwan oraz kilku prawników zajmujących się obroną uchodźców – nazywają tę zasadę arbitralną, ostrzegając, że może naruszać zobowiązania Kanady wynikające z Konwencji ONZ z 1951 roku o statusie uchodźców i wywołać wyzwania konstytucyjne. Dla pracodawców polityka ta ma natychmiastowe konsekwencje. Cudzoziemcy, których wnioski zostaną uznane za niekwalifikujące się, stracą prawo do otwartego pozwolenia na pracę powiązanego z procesem azylowym. Działy HR powinny zidentyfikować pracowników, którzy złożyli wniosek po upływie roku od pierwszego przyjazdu, i szybko doradzić im skorzystanie z pomocy prawnej. Firmy planujące zatrudnienie zagranicznych studentów lub odwiedzających powinny również upewnić się, że potencjalni pracownicy rozumieją zaostrzone terminy, aby uniknąć przyszłych problemów. Logistycznie, deportacje realizowane przez CBSA do niektórych krajów wysokiego ryzyka pozostają wstrzymane, ale osoby dotknięte zmianami mogą przejść w stan niepewnego statusu, co komplikuje kwestie związane z listą płac i świadczeniami. Prawnicy imigracyjni zalecają proaktywne planowanie awaryjne, w tym rozważenie pozwoleń na pracę specyficznych dla pracodawcy lub ścieżek nominacji prowincjonalnej dla wysoko wykwalifikowanych pracowników, których sprawy azylowe mogą zostać zamknięte. Wobec niemal pewnych sporów sądowych, sytuacja prawna może się jeszcze zmienić, ale organizacje nie mogą zakładać automatycznego przejścia na nowe zasady; muszą monitorować status pracowników indywidualnie.