Berlijn – De discussie in Duitsland over hoe gemakkelijk langdurige bewoners een Duits paspoort moeten kunnen krijgen, laaide zondag 24 mei 2026 weer op. Alexander Throm, parlementslid van de Christlich-Demokratische Union (CDU), verklaarde tegenover de pers dat de hervorming van het staatsburgerschap uit 2024 “te ver is gegaan” en kondigde aan dat de CDU/CSU-fractie een motie zal indienen in de Bondsdag om verschillende versoepelingen terug te draaien.
De conservatieven willen met name:
• de standaard verblijfsduur voor naturalisatie verlengen van vijf naar acht jaar,
• het algemene recht op dubbele of meervoudige nationaliteit afschaffen,
• en mensen die nog een verblijfsstatus op basis van humanitaire bescherming hebben, uitsluiten van het staatsburgerschap totdat zij zijn teruggekeerd naar hun land van herkomst en daar opnieuw een aanvraag hebben ingediend.
Achter deze stap schuilt een dreigend recordaantal naturalisaties. Voorlopige cijfers van het Federaal Bureau voor de Statistiek wijzen op meer dan 320.000 uitgegeven paspoorten in 2025 – een stijging ten opzichte van het vorige record van 292.000 in 2024. Conservatieve parlementsleden stellen dat deze toename laat zien dat versnelde routes, zoals de vijfjaarregel en de driejarige versnelde procedure voor “uitmuntende integratieprestaties”, prikkels hebben gecreëerd die “de waarde van het Duitse paspoort verwateren”.
![Duitse oppositie eist strengere regels voor het verkrijgen van het staatsburgerschap na recordaantal naturalisaties]()
Analisten merken echter op dat deze stijging grotendeels te verwachten was: grote groepen vluchtelingen die in 2015/16 aankwamen, voldoen nu aan de minimale vijfjaarvereiste plus taal- en integratiecriteria. Advocaten gespecialiseerd in arbeidsmigratie waarschuwen dat een terugkeer naar een achtjaarregel en beperkingen op dubbele nationaliteit de aantrekkelijkheid van Duitsland voor wereldwijd mobiel talent kunnen schaden, juist nu het land kampt met groeiende tekorten aan vakbekwame arbeidskrachten.
“Veel intra-bedrijfsoverplaatsingen zien de mogelijkheid van dubbele nationaliteit als een langetermijnprikkel,” zegt Jana Meyer, mobility lead bij een autofabrikant in Frankfurt. Een strengere aanpak kan daarom de werving bemoeilijken onder de Wet op Vakbekwame Immigratie en het nieuwe Opportunity Card-systeem, vooral voor leidinggevenden die internationale loopbaanmobiliteit verwachten.
Voor werkgevers betekent deze politieke strijd dat HR-beleid rond langdurige detacheringen en localisatiepakketten een bewegend doel blijft. Teams die verantwoordelijk zijn voor wereldwijde mobiliteit wordt geadviseerd om:
1) de parlementaire agenda nauwlettend te volgen – de oppositie heeft geen meerderheid, dus een terugdraaiing vereist steun van de coalitie of succes in de Bundesrat;
2) gedetacheerden te informeren dat alle lopende naturalisatieaanvragen volgens de huidige vijfjaarregel worden behandeld;
3) communicatieplannen voor te bereiden voor het geval de naturalisatievoorwaarden weer worden aangescherpt, vooral voor sleutelmedewerkers die dubbele nationaliteit verwachten.
Uiteindelijk onderstreept deze discussie hoe nauw immigratie, integratie en arbeidsmarktbeleid in Duitsland met elkaar verweven zijn.
De conservatieven willen met name:
• de standaard verblijfsduur voor naturalisatie verlengen van vijf naar acht jaar,
• het algemene recht op dubbele of meervoudige nationaliteit afschaffen,
• en mensen die nog een verblijfsstatus op basis van humanitaire bescherming hebben, uitsluiten van het staatsburgerschap totdat zij zijn teruggekeerd naar hun land van herkomst en daar opnieuw een aanvraag hebben ingediend.
Achter deze stap schuilt een dreigend recordaantal naturalisaties. Voorlopige cijfers van het Federaal Bureau voor de Statistiek wijzen op meer dan 320.000 uitgegeven paspoorten in 2025 – een stijging ten opzichte van het vorige record van 292.000 in 2024. Conservatieve parlementsleden stellen dat deze toename laat zien dat versnelde routes, zoals de vijfjaarregel en de driejarige versnelde procedure voor “uitmuntende integratieprestaties”, prikkels hebben gecreëerd die “de waarde van het Duitse paspoort verwateren”.
Analisten merken echter op dat deze stijging grotendeels te verwachten was: grote groepen vluchtelingen die in 2015/16 aankwamen, voldoen nu aan de minimale vijfjaarvereiste plus taal- en integratiecriteria. Advocaten gespecialiseerd in arbeidsmigratie waarschuwen dat een terugkeer naar een achtjaarregel en beperkingen op dubbele nationaliteit de aantrekkelijkheid van Duitsland voor wereldwijd mobiel talent kunnen schaden, juist nu het land kampt met groeiende tekorten aan vakbekwame arbeidskrachten.
“Veel intra-bedrijfsoverplaatsingen zien de mogelijkheid van dubbele nationaliteit als een langetermijnprikkel,” zegt Jana Meyer, mobility lead bij een autofabrikant in Frankfurt. Een strengere aanpak kan daarom de werving bemoeilijken onder de Wet op Vakbekwame Immigratie en het nieuwe Opportunity Card-systeem, vooral voor leidinggevenden die internationale loopbaanmobiliteit verwachten.
Voor werkgevers betekent deze politieke strijd dat HR-beleid rond langdurige detacheringen en localisatiepakketten een bewegend doel blijft. Teams die verantwoordelijk zijn voor wereldwijde mobiliteit wordt geadviseerd om:
1) de parlementaire agenda nauwlettend te volgen – de oppositie heeft geen meerderheid, dus een terugdraaiing vereist steun van de coalitie of succes in de Bundesrat;
2) gedetacheerden te informeren dat alle lopende naturalisatieaanvragen volgens de huidige vijfjaarregel worden behandeld;
3) communicatieplannen voor te bereiden voor het geval de naturalisatievoorwaarden weer worden aangescherpt, vooral voor sleutelmedewerkers die dubbele nationaliteit verwachten.
Uiteindelijk onderstreept deze discussie hoe nauw immigratie, integratie en arbeidsmarktbeleid in Duitsland met elkaar verweven zijn.
Bron: Die Zeit / dpa
