EU-Parlement effent de weg voor offshore ‘terugkeerhubs’, Duitsland toont steun

Bij een nauwlettend gevolgde stemming in Straatsburg op 18 juni 2026 hebben de leden van het Europees Parlement het laatste onderdeel van het nieuwe Pact over Migratie en Asiel van de EU aangenomen: de “Terugkeerverordening”. De tekst geeft nationale autoriteiten uitgebreidere bevoegdheden om migranten zonder legaal verblijfsrecht vast te houden en staat voor het eerst expliciet toe dat lidstaten afgewezen asielzoekers kunnen overplaatsen naar verwerkingscentra in niet-EU-landen. Duitsland, samen met Oostenrijk, Denemarken, Griekenland en Nederland, heeft stevig gelobbyd voor deze maatregel en bevestigde na de stemming dat het mogelijke samenwerkingen voor dergelijke centra in derde landen onderzoekt. Ambtenaren van het ministerie van Binnenlandse Zaken in Berlijn stellen dat externe procedures de uitzettingen, die nu in minder dan 30 procent van de gevallen slagen, zullen versnellen en secundaire migratiestromen binnen het Schengengebied zullen ontmoedigen. Critici waarschuwen dat het plan juridische “zwarte gaten” kan creëren waar EU-normen en rechterlijke controle moeilijk te waarborgen zijn; de Duitse ngo’s ProAsyl en Diakonie kondigden direct aan dat zij eventuele offshore-overplaatsingen juridisch zullen aanvechten. De regering benadrukt dat het Handvest van de Grondrechten van de EU van toepassing blijft en dat alleen landen die terugname- en mensenrechtenovereenkomsten met Brussel hebben ondertekend in aanmerking komen. Voor Duitse werkgevers zijn de gevolgen indirect maar belangrijk. Het bedrijfsleven hoopt dat strengere maatregelen tegen onregelmatige migratie het politiek makkelijker maken voor de coalitie om legale arbeidsmigratiekanalen uit te breiden, zoals de EU Blue Card en de nieuwe puntengebaseerde Opportunity Card. Juridische experts waarschuwen echter dat de verlengde detentiebevoegdheden (tot twee jaar volgens de nieuwe regels) de administratieve rechtbanken kunnen overbelasten en middelen kunnen opslokken die nu worden gebruikt voor de verwerking van werkvisa. Praktisch gezien moeten zakenreizigers die na inwerkingtreding van de verordening naar of via Duitsland reizen, rekening houden met strengere identiteitscontroles aan de landgrenzen. Hoewel de Schengen Grenscode interne controles ontmoedigt, heeft Berlijn tijdelijke controles al verlengd tot minstens half september 2026; ambtenaren noemen de nieuwe Terugkeerverordening “aanvullend” op dit beleid. Multinationals adviseren hun medewerkers daarom om ook bij reizen binnen Schengen een paspoort mee te nemen en extra tijd in te calculeren voor mogelijke controles. Vooruitkijkend moeten de EU-regeringen nog formeel hun goedkeuring geven, maar diplomaten noemen dit een formaliteit. De Duitse minister van Binnenlandse Zaken, Alexander Dobrindt, vertelde journalisten dat hij de eerste bilaterale overeenkomsten over terugkeerhubs “voor het einde van het jaar” wil laten tekenen, zodat proeffaciliteiten in 2027 operationeel kunnen zijn. Als die planning standhoudt, zullen mobiliteitsmanagers binnen bedrijven moeten volgen hoe de keuze van gastlanden invloed heeft op zorgplichtverplichtingen en de planning van uitzendingen in de regio.