Rada Federalna Szwajcarii opublikowała szczegółową ocenę inicjatywy ludowej Szwajcarskiej Partii Ludowej (SVP) „Nie dla 10 milionów”, która zostanie poddana ogólnokrajowemu głosowaniu 14 czerwca 2026 roku. Propozycja zakłada zamrożenie liczby stałych mieszkańców Szwajcarii poniżej 10 milionów poprzez ponowne wprowadzenie limitów ilościowych dla obywateli UE/EFTA oraz zakończenie umowy o swobodnym przepływie osób (FMPA). Nowy, 80-stronicowy raport, zlecony przez Parlament i przygotowany we współpracy z Sekretariatem Stanu ds. Migracji (SEM) oraz czołowymi instytutami ekonomicznymi, stara się oszacować zarówno ryzyka, jak i potencjalne korzyści radykalnego odwrócenia 20-letniego modelu otwartych granic na rynku pracy w Szwajcarii.
Według badania, skutki gospodarcze byłyby znaczące. Zakończenie swobodnego przepływu osób automatycznie spowodowałoby zerwanie sześciu powiązanych umów bilateralnych z Brukselą („klauzula gilotyny”), co mogłoby kosztować gospodarkę nastawioną na eksport nawet do 520 miliardów CHF w ciągu 20 lat, obniżyć roczny wzrost PKB o 0,8 punktu procentowego oraz spowodować niedobory wykwalifikowanej kadry w kluczowych sektorach – od precyzyjnej produkcji po opiekę zdrowotną. Utrata zagranicznych pracowników zwiększyłaby również deficyt finansowania państwowego systemu emerytalnego (AHV/AVS) o szacunkowo 6 miliardów CHF rocznie. Organizacje pracodawców ostrzegają przed inflacją płac i opóźnieniami w realizacji projektów, a władze kantonalne obawiają się odpływu talentów z uczelni i konsorcjów badawczych.
Jednak raport przyznaje, że ograniczenie imigracji mogłoby złagodzić niektóre strukturalne problemy. Wolniejszy wzrost populacji zmniejszyłby niedobory mieszkaniowe w miastach, obniżyłby zapotrzebowanie na nowe szkoły nawet o 1000 klas do 2100 roku oraz zmniejszył emisję CO₂ na mieszkańca. Wydatki na pomoc społeczną mogłyby się zmniejszyć, ponieważ wskaźniki zależności od świadczeń socjalnych są wyższe w niektórych grupach obcokrajowców. Jednak te oszczędności są przedstawione jako marginalne w porównaniu z makroekonomicznymi stratami i konsekwencjami dyplomatycznymi wynikającymi z naruszenia zobowiązań traktatowych z UE, największym partnerem handlowym Szwajcarii.
![Szwajcarski rząd publikuje analizę kosztów i korzyści dotyczących propozycji SVP „Nie dla limitu 10 milionów” imigracji]()
Dla globalnych pracodawców przekaz jest jasny: głos „za” oznacza fundamentalną zmianę strategii mobilności w Szwajcarii. Powrócą kwoty na pozwolenia na pracę dla obywateli UE, prawdopodobnie przyznawane kwartalnie według zasady „kto pierwszy, ten lepszy”, podobnie jak obecne limity dla obywateli państw trzecich. Działy HR będą musiały planować dłuższe terminy realizacji, przygotować się na ewentualne przeniesienie projektów do sąsiednich hubów w UE oraz spodziewać się wzmożonego nadzoru ze strony kantonalnych urzędów pracy.
Publikacja rządu jest więc zarówno ostrzeżeniem dla biznesu, jak i narzędziem informacyjnym dla wyborców. Międzynarodowe korporacje już informują swoich pracowników o możliwych opóźnieniach w wydawaniu pozwoleń i przeglądają klauzule siły wyższej w umowach o świadczenie usług transgranicznych. Przy wąskim podziale opinii publicznej, menedżerowie ds. mobilności są zachęcani do przygotowania planów awaryjnych już teraz.
Jeśli inicjatywa zostanie odrzucona, dane z raportu mogą posłużyć do wprowadzenia ukierunkowanych zmian politycznych – na przykład zaostrzenia testów rynku pracy w najbardziej obciążonych kantonach. Jeśli zostanie przyjęta, firmy staną przed największą od 2002 roku zmianą zasad imigracyjnych w Szwajcarii. Tak czy inaczej, bilans kosztów i korzyści Rady Federalnej wyniósł mobilność międzynarodową na szczyt listy ryzyk w zarządach sześć tygodni przed głosowaniem.
Według badania, skutki gospodarcze byłyby znaczące. Zakończenie swobodnego przepływu osób automatycznie spowodowałoby zerwanie sześciu powiązanych umów bilateralnych z Brukselą („klauzula gilotyny”), co mogłoby kosztować gospodarkę nastawioną na eksport nawet do 520 miliardów CHF w ciągu 20 lat, obniżyć roczny wzrost PKB o 0,8 punktu procentowego oraz spowodować niedobory wykwalifikowanej kadry w kluczowych sektorach – od precyzyjnej produkcji po opiekę zdrowotną. Utrata zagranicznych pracowników zwiększyłaby również deficyt finansowania państwowego systemu emerytalnego (AHV/AVS) o szacunkowo 6 miliardów CHF rocznie. Organizacje pracodawców ostrzegają przed inflacją płac i opóźnieniami w realizacji projektów, a władze kantonalne obawiają się odpływu talentów z uczelni i konsorcjów badawczych.
Jednak raport przyznaje, że ograniczenie imigracji mogłoby złagodzić niektóre strukturalne problemy. Wolniejszy wzrost populacji zmniejszyłby niedobory mieszkaniowe w miastach, obniżyłby zapotrzebowanie na nowe szkoły nawet o 1000 klas do 2100 roku oraz zmniejszył emisję CO₂ na mieszkańca. Wydatki na pomoc społeczną mogłyby się zmniejszyć, ponieważ wskaźniki zależności od świadczeń socjalnych są wyższe w niektórych grupach obcokrajowców. Jednak te oszczędności są przedstawione jako marginalne w porównaniu z makroekonomicznymi stratami i konsekwencjami dyplomatycznymi wynikającymi z naruszenia zobowiązań traktatowych z UE, największym partnerem handlowym Szwajcarii.
Dla globalnych pracodawców przekaz jest jasny: głos „za” oznacza fundamentalną zmianę strategii mobilności w Szwajcarii. Powrócą kwoty na pozwolenia na pracę dla obywateli UE, prawdopodobnie przyznawane kwartalnie według zasady „kto pierwszy, ten lepszy”, podobnie jak obecne limity dla obywateli państw trzecich. Działy HR będą musiały planować dłuższe terminy realizacji, przygotować się na ewentualne przeniesienie projektów do sąsiednich hubów w UE oraz spodziewać się wzmożonego nadzoru ze strony kantonalnych urzędów pracy.
Publikacja rządu jest więc zarówno ostrzeżeniem dla biznesu, jak i narzędziem informacyjnym dla wyborców. Międzynarodowe korporacje już informują swoich pracowników o możliwych opóźnieniach w wydawaniu pozwoleń i przeglądają klauzule siły wyższej w umowach o świadczenie usług transgranicznych. Przy wąskim podziale opinii publicznej, menedżerowie ds. mobilności są zachęcani do przygotowania planów awaryjnych już teraz.
Jeśli inicjatywa zostanie odrzucona, dane z raportu mogą posłużyć do wprowadzenia ukierunkowanych zmian politycznych – na przykład zaostrzenia testów rynku pracy w najbardziej obciążonych kantonach. Jeśli zostanie przyjęta, firmy staną przed największą od 2002 roku zmianą zasad imigracyjnych w Szwajcarii. Tak czy inaczej, bilans kosztów i korzyści Rady Federalnej wyniósł mobilność międzynarodową na szczyt listy ryzyk w zarządach sześć tygodni przed głosowaniem.
Źródło: The Local Switzerland
