Kanada wprowadza wyjątek humanitarny, by niepełnoletni bez opieki mogli nadal ubiegać się o azyl

Immigracja, Uchodźcy i Obywatelstwo Kanada (IRCC) opublikowało tymczasową politykę publiczną, która chroni nieletnich bez opieki przebywających już w Kanadzie przed dwoma nowymi przepisami wykluczającymi, wprowadzonymi w ramach ustawy C-12 na początku tego roku. Ustawa, która uzyskała sankcję królewską 26 marca 2026 roku, zabrania większości wniosków o azyl składanych później niż rok po pierwszym wjeździe do Kanady oraz blokuje wnioski złożone 14 dni lub więcej po nielegalnym przekroczeniu granicy ze Stanami Zjednoczonymi. Ottawa argumentowała, że przepisy są potrzebne, by zniechęcić do fałszywych lub oportunistycznych wniosków oraz by przyspieszyć procesy, odciążając zasoby. Jednak obrońcy praw dzieci ostrzegali, że surowe terminy mogą narazić na niebezpieczeństwo najbardziej bezbronne dzieci, ponieważ nieletni bez rodziców lub opiekunów prawnych często mają trudności ze zrozumieniem terminów prawnych lub zgromadzeniem niezbędnych dokumentów do złożenia wniosku. Nowa polityka IRCC, podpisana przez minister imigracji Lenę Metlege Diab 19 maja, a opublikowana na stronie departamentu 20 maja, nakazuje urzędnikom oddelegowanym do rozpatrywania wniosków o azyl zignorowanie nowych przepisów 101(1)(b.1) i 101(1)(b.2) w przypadku, gdy wnioskodawca jest osobą niepełnoletnią i nie ma w Kanadzie ani rodzica, ani dorosłego prawnie odpowiedzialnego za niego. Zwolnienie to obowiązuje od razu i pozostanie w mocy do momentu jego odwołania lub zastąpienia stałym rozwiązaniem regulacyjnym. Wszystkie pozostałe kryteria kwalifikacyjne, takie jak kontrole bezpieczeństwa i poważnych przestępstw, nadal obowiązują. W praktyce oznacza to, że funkcjonariusze graniczni, pracownicy służb egzekwowania prawa wewnątrz kraju oraz urzędnicy rejestru ds. ochrony uchodźców muszą sprawdzić, czy wnioskodawca wygląda na nieletniego bez opieki, zanim wydadzą decyzję o braku kwalifikowalności. Jeśli osoba spełnia definicję zawartą w polityce, jej wniosek zostanie skierowany do pełnego przesłuchania przed Immigration and Refugee Board (IRB), mimo że przekroczyła nowe ustawowe terminy składania wniosków. Tekst wyjaśnia również, że środek ten obowiązuje na terenie całego kraju, w tym na nieoficjalnych przejściach granicznych wzdłuż granicy Quebec–Nowy Jork oraz Manitoba–Dakota Północna, gdzie ostatnio odnotowano wzrost nielegalnych przekroczeń. Dla pracodawców i menedżerów ds. relokacji zwolnienie to eliminuje niepewność w sytuacjach, gdy dziecko osoby zależnej pracownika lub dziecko cudzoziemskiego pracownika, który zniknął, składa wniosek o azyl. Bez tej polityki takie wnioski mogłyby zostać odrzucone z marszu, pozostawiając nieletnich w zawieszeniu, a pracodawców niepewnych co do swoich obowiązków opiekuńczych. Organizacje broniące praw człowieka przyjęły tę decyzję z zadowoleniem, ale zaapelowały do IRCC o wprowadzenie stałego rozwiązania regulacyjnego, które uniemożliwiłoby cofnięcie tej ochrony przez przyszłych ministrów. Zmiana ta pokazuje, jak Ottawa dopracowuje ustawę C-12, gdy jest ona jeszcze świeża. Specjaliści ds. mobilności powinni spodziewać się kolejnych technicznych poprawek, zwłaszcza dotyczących humanitarnych pozwoleń na pracę (kody podkategorii H81 i H82) oraz nowych list kontrolnych dokumentów, w nadchodzących tygodniach.