Włochy wprowadzają unijną dyrektywę „jednolitego zezwolenia”, ułatwiającą procedury dotyczące pracy i pobytu

Włochy zrobiły zdecydowany krok w kierunku modernizacji swojego systemu imigracyjnego, implementując do prawa krajowego dyrektywę Unii Europejskiej dotyczącą „jednolitego zezwolenia”. Dekret legislacyjny nr 83/2026, opublikowany w Dzienniku Urzędowym 20 maja i wchodzący w życie 21 maja 2026 roku, wprowadza jednolity wniosek, który umożliwia obywatelom spoza UE uzyskanie w jednym procesie zarówno prawa do pobytu we Włoszech, jak i pozwolenia na pracę.

Tło i kluczowe postanowienia
• Dyrektywa (UE) 2024/1233, przyjęta w kwietniu 2024 roku, zobowiązuje wszystkie państwa członkowskie do wydawania cudzoziemcom z krajów trzecich jednolitego zezwolenia na pobyt i pracę, ważnego na całym terytorium kraju, oraz zapewnienia im równych praw na rynku pracy, takich jak dostęp do systemu zabezpieczeń społecznych, emerytur i ochrony w miejscu pracy.
• Włoski dekret łączy dotychczasowe dwa odrębne procesy – pozwolenie na pobyt (permesso di soggiorno) wydawane przez komendę policji oraz zezwolenie na pracę (nulla osta) zatwierdzane przez władze pracy – w jeden elektroniczny wniosek obsługiwany przez portal imigracyjny Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.
• Czas rozpatrzenia wniosku jest ograniczony do 90 dni, a w przypadku braku decyzji w tym terminie stosuje się milczącą zgodę, co zwiększa przewidywalność dla pracodawców i pracowników.
• Posiadacze nowego zezwolenia mogą pozostawać bez pracy do sześciu miesięcy (zamiast dotychczasowych 60 dni) podczas poszukiwania nowego zatrudnienia, co wyrównuje standardy Włoch do poziomu Niemiec, Hiszpanii i Holandii.



Praktyczne korzyści dla firm
Międzynarodowe korporacje delegujące pracowników do Włoch mogą teraz złożyć jeden komplet dokumentów – umowę o pracę, potwierdzenie kwalifikacji oraz dokumenty dotyczące zakwaterowania – za pośrednictwem internetowego panelu. System automatycznie przekazuje wniosek do inspektorów pracy, lokalnych prefektur oraz Questury, eliminując dotychczasowe, sekwencyjne przekazywanie, które często wydłużało proces do ponad pół roku.
Działy HR mogą na bieżąco śledzić status wniosku, otrzymywać automatyczne zaproszenia na pobranie danych biometrycznych oraz pobierać cyfrowe zezwolenie po jego wydaniu.
Prawnicy podkreślają, że jednolite zezwolenie nie jest objęte corocznym limitem decreto-flussi, co oznacza, że firmy zatrudniające wysoko wykwalifikowanych pracowników lub transferowanych w ramach struktur korporacyjnych nie są ograniczone krajowym limitem nowych zatrudnień cudzoziemców.
Członkowie rodzin mogą składać wnioski równolegle, bez konieczności oczekiwania na uzyskanie pieczątki przez głównego wnioskodawcę, co skraca czas oczekiwania o kilka tygodni.

Perspektywy na przyszłość
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych planuje wydać przepisy wykonawcze do września, które zaktualizują systemy informatyczne policji i urzędów pracy. Władze regionalne otrzymają finansowanie na zatrudnienie 350 nowych pracowników obsługi spraw, a publiczna wersja beta zmodernizowanego portalu ma być dostępna już w lipcu.
Pracodawcy powinni zaktualizować listy kontrolne dotyczące zgodności z przepisami o delegowaniu pracowników oraz zweryfikować harmonogramy delegacji – proces, który wcześniej zajmował pół roku, w większości przypadków zmieści się teraz w jednym kwartale fiskalnym.
Dla zagranicznych specjalistów zainteresowanych dynamicznie rozwijającymi się sektorami nauk przyrodniczych i sztucznej inteligencji we Włoszech, reforma usuwa proceduralne bariery i wzmacnia ambicje kraju – podkreślone wprowadzeniem w tym roku nowej wizy dla cyfrowych nomadów – by konkurować o globalne talenty.