Komisja UE nakazuje Niemcom stopniowe znoszenie przedłużonych kontroli na granicach strefy Schengen

W zestawie prawnie niewiążących opinii opublikowanych 2 czerwca 2026 roku Komisja Europejska zaapelowała do Niemiec – wraz z ośmioma innymi państwami członkowskimi – o opracowanie planu zniesienia kontroli granicznych, które utrzymują na granicach z Austrią, Czechami, Polską, Szwajcarią i Francją od 2024 roku. Przedstawicielstwo Komisji w Niemczech poinformowało, że oceny wykazały, iż kontrole, wielokrotnie przedłużane ze względów bezpieczeństwa i migracji, nie są już proporcjonalne i powinny zostać zastąpione przez ukierunkowane działania policyjne oraz nowe cyfrowe narzędzia analizy ryzyka. Niemcy przywróciły stałe kontrole we wrześniu 2024 roku w związku z gwałtownym wzrostem nielegalnych przekroczeń granicy i przemytu ludzi na tzw. trasie bałkańskiej. Choć Berlin ostatnio przedłużył ten reżim do połowy września 2026 roku, przewoźnicy i osoby dojeżdżające do pracy z zagranicy skarżą się na kolejki, które wydłużają podróże o 30–60 minut i zakłócają łańcuchy dostaw o krytycznym znaczeniu czasowym. Komisja ostrzegła, że takie utrudnienia podważają swobodny przepływ towarów i pracowników – fundamenty jednolitego rynku – i mogą kosztować firmy miliony euro utraconej produktywności. Dla zespołów zajmujących się mobilnością pracowników i międzynarodowymi delegacjami stawka jest wysoka. Wiele zakładów produkcyjnych w Bawarii i Saksonii polega na technikach dojeżdżających codziennie z Czech lub Austrii. Dłuższe oczekiwanie na przejściach w Kufstein czy Waidhaus oznacza nadgodziny i nieosiągnięcie celów produkcyjnych. Menedżerowie HR zaczęli wydawać pracownikom zaświadczenia o statusie „pracownika kluczowego” w nadziei na szybszą odprawę, jednak policja graniczna nie wprowadziła żadnych pasów szybkiego ruchu. Raport Komisji wymienia alternatywy, takie jak patrole mobilne, automatyczne rozpoznawanie tablic rejestracyjnych oraz unijny System Wjazdu/Wyjazdu (EES), który stał się w pełni operacyjny w kwietniu 2026 roku. Jeśli Niemcy zdecydują się na te rozwiązania, eksperci przewidują, że firmy odzyskają pewność harmonogramów przed szczytem sezonu urlopowego. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych podkreśliło jednak, że „dokładnie przeanalizuje zalecenia”, jednocześnie akcentując konstytucyjny obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa. Doradcy ds. mobilności powinni uważnie śledzić nadchodzącą decyzję na jesień. Jeśli Berlin pozwoli obecnemu rozporządzeniu wygasnąć bez przedłużenia, delegacje transgraniczne, zadania typu shuttle i operacje transportowe od razu odniosą korzyści. Natomiast kolejne przedłużenie może skutkować postępowaniami naruszeniowymi i wydłużyć obowiązek posiadania paszportów, zezwoleń na pracę oraz dodatkowych dokumentów potwierdzających zatrudnienie przy przekraczaniu granicy, która z zasady powinna być otwarta.