Finlandia blokuje większość sezonowych wiz pracowniczych dla zagranicznych zbieraczy dzikich jagód

Fińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych potwierdziło, że odrzuciło około 1 400 z 1 600 wniosków o sezonowe wizy pracownicze złożonych do tej pory na tegoroczne zbiory dzikich owoców. Łącznie wpłynęło około 2 200 zgłoszeń, z czego zdecydowana większość pochodziła z ambasady Finlandii w Bangkoku. Wnioski napływały także w mniejszych ilościach z Nepalu, Wietnamu, Indii, Kenii i Kazachstanu. Wyjątkowo wysoki odsetek odmów wynika z zaostrzenia przepisów wprowadzonych w lutym 2025 roku, które objęły zbieranie owoców pod ustawę o pracownikach sezonowych. Zgodnie z nowelizacją, zbieracze są zatrudnieni na umowę o pracę, a nie działają jako samozatrudnieni „przedsiębiorcy”, co gwarantuje im fińską płacę minimalną, odpowiednie zakwaterowanie, nadzór nad bezpieczeństwem pracy oraz ochronę związkową.

Proces weryfikacji wiz na sezon 2026 opierał się w dużej mierze na raportach inspekcji pracy z sezonu 2025, które dokumentowały nieopłacone wynagrodzenia, 14-godzinne dni pracy oraz przeludnione miejsca zakwaterowania. Według Katji Luopajärvi, dyrektorki jednostki wizowej MSZ, większość odmów wynika z wątpliwości, czy fińskie firmy zajmujące się zbiorami owoców wymienione we wnioskach są w stanie spełnić swoje ustawowe obowiązki – zwłaszcza gwarantowane wynagrodzenie, umowy o pracę w języku zrozumiałym dla pracownika oraz dowody opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. W ocenie wniosków brano także pod uwagę trwające śledztwa kryminalne dotyczące handlu ludźmi i poważnego wymuszenia w sektorze zbiorów.



Dla plantatorów i przetwórców żywności czas jest kluczowy: krótki sezon na owoce w Finlandii osiąga szczyt pod koniec lipca, a niedobory pracowników mogą ograniczyć wielkość zbiorów, podczas gdy globalny popyt na nordyckie borówki i maliny moroszki rośnie. Importerzy ostrzegają, że niedobory mogą podnieść ceny surowych owoców o 15-20%, co przełoży się na wyższe koszty dla producentów soków, suplementów diety i kosmetyków, którzy korzystają z fińskich leśnych owoców jako cennych składników. Rząd argumentuje jednak, że surowsza kontrola chroni reputację Finlandii i wspiera firmy, które już przestrzegają przepisów.

Władze zapowiadają kontynuację wspólnych inspekcji terenowych prowadzonych przez Fińską Służbę Imigracyjną (Migri), Regionalne Agencje Administracji Państwowej (AVI) oraz policję przez cały okres zbiorów. Pracodawcy, którzy mogą udokumentować uczciwe modele wynagrodzeń, przejrzyste systemy płacy akordowej oraz bezpieczne warunki mieszkaniowe, nadal mają szansę na uzyskanie zezwoleń na pobyt dla zbieraczy, nawet po początkowej odmowie wizy. Tymczasem związki zawodowe apelują do nabywców, by wybierali marki, które mogą udowodnić, że ich owoce były zbierane na warunkach wynegocjowanych zbiorowo.

Międzynarodowi rekruterzy zaczęli kierować tajskich i nepalskich pracowników sezonowych do Szwecji i Kanady, co zwiększa prawdopodobieństwo, że Finlandia będzie musiała w najbliższych latach przyspieszyć testy mechanicznego zbioru owoców.