
In een baanbrekende uitspraak van 20 maart 2026 heeft het Poolse Hooggerechtshof voor Bestuursrecht (Naczelny Sąd Administracyjny – NSA) bepaald dat burgerlijke standkantoren huwelijksakten van wettelijk getrouwde koppels van hetzelfde geslacht uit andere EU-lidstaten moeten erkennen en registreren. Deze uitspraak volgt op – en voert feitelijk uit – het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) van november 2025 in de zaak Cupriak-Trojan en Trojan tegen de Mazovische gouverneur, waarin werd geoordeeld dat het weigeren om dergelijke huwelijken te registreren in strijd is met de EU-regels over vrij verkeer.
Hoewel de Poolse Grondwet het huwelijk definieert als “een verbintenis tussen een man en een vrouw”, concludeerde het NSA dat deze bepaling de staat niet toestaat om EU-verplichtingen met betrekking tot vrij verkeer en gezinshereniging te negeren. Het hof benadrukte dat artikel 2 van Richtlijn 2004/38/EG expliciet “de echtgenoot” noemt als familielid met een automatisch recht om de EU-burger die van het vrij verkeer gebruikmaakt te vergezellen of zich bij hem te voegen, ongeacht het geslacht van het paar.
Als gevolg hiervan moeten de Poolse autoriteiten een PESEL-nummer, verblijfskaart en alle daaraan verbonden voordelen (zoals toegang tot het nationale zorgsysteem) verstrekken aan de niet-Poolse echtgenoot zodra het buitenlandse huwelijk is geregistreerd. Voor multinationale werkgevers en mobiliteitsmanagers verdwijnt hiermee een lang bestaande juridische grijze zone. Tot nu toe moesten echtgenoten van hetzelfde geslacht die naar Polen werden uitgezonden vaak vertrouwen op kortlopende Schengenvisa of aparte werkvergunningen aanvragen, wat risico’s op niet-naleving en ongelijke arbeidsvoorwaarden met zich meebracht. HR-teams kunnen nu gehuwde partners van hetzelfde geslacht precies gelijk behandelen als echtgenoten van verschillend geslacht bij het plannen van langdurige uitzendingen, voordelen voor meereizende partners of intra-EU-overplaatsingen.
Bedrijven met diversiteitsbeleid zullen de administratieve duidelijkheid verwelkomen; het niet waarborgen van gelijke behandeling wordt een steeds belangrijkere ESG-parameter voor wereldwijde investeerders. Praktisch gezien moeten buitenlandse koppels nog wel rekening houden met enige overgangsproblemen. Burgerlijke standkantoren hebben 30 dagen de tijd om hun werkwijzen aan te passen en het ministerie van Binnenlandse Zaken moet IT-systemen bijwerken zodat genderneutrale huwelijksgegevens kunnen worden verwerkt. Immigratieadviseurs raden aan om een gewaarmerkte kopie van de buitenlandse huwelijksakte (plus apostille en beëdigde vertaling) samen met een afdruk van de NSA-uitspraak in te dienen totdat nieuwe formulieren beschikbaar zijn.
De uitspraak creëert geen volledige huwelijksgelijkheid binnen Polen – koppels van hetzelfde geslacht kunnen nog steeds niet lokaal trouwen – maar opent wel de deur naar verblijfs-, werk- en sociale zekerheidsrechten voor koppels die elders al getrouwd zijn. Analisten voorspellen dat Polen nu onder druk zal komen te staan om huwelijken aan land toe te staan of een geregistreerd partnerschapsrecht in te voeren, vergelijkbaar met ontwikkelingen in buurlanden Tsjechië en Kroatië.
De beslissing zet ook een jurisprudentieel precedent voor andere Centraal- en Oost-Europese landen die terughoudend zijn in het erkennen van huwelijken van hetzelfde geslacht, zoals Slowakije, Roemenië en Bulgarije. Door erkenning te kaderen als een onvermijdelijk gevolg van het vrijverkeersrecht in plaats van familierecht, kan het NSA andere rechtbanken in deze regio’s een routekaart bieden om te voldoen aan de HvJ-EU-rechtspraak, terwijl ze constitutionele verboden op huwelijken van hetzelfde geslacht omzeilen.
Voor professionals in wereldwijde mobiliteit betekent deze uitspraak een bredere regionale verschuiving die de grensoverschrijdende inzet van LGBT+-talent aan de oostelijke flank van de EU zal vergemakkelijken.
Hoewel de Poolse Grondwet het huwelijk definieert als “een verbintenis tussen een man en een vrouw”, concludeerde het NSA dat deze bepaling de staat niet toestaat om EU-verplichtingen met betrekking tot vrij verkeer en gezinshereniging te negeren. Het hof benadrukte dat artikel 2 van Richtlijn 2004/38/EG expliciet “de echtgenoot” noemt als familielid met een automatisch recht om de EU-burger die van het vrij verkeer gebruikmaakt te vergezellen of zich bij hem te voegen, ongeacht het geslacht van het paar.
Als gevolg hiervan moeten de Poolse autoriteiten een PESEL-nummer, verblijfskaart en alle daaraan verbonden voordelen (zoals toegang tot het nationale zorgsysteem) verstrekken aan de niet-Poolse echtgenoot zodra het buitenlandse huwelijk is geregistreerd. Voor multinationale werkgevers en mobiliteitsmanagers verdwijnt hiermee een lang bestaande juridische grijze zone. Tot nu toe moesten echtgenoten van hetzelfde geslacht die naar Polen werden uitgezonden vaak vertrouwen op kortlopende Schengenvisa of aparte werkvergunningen aanvragen, wat risico’s op niet-naleving en ongelijke arbeidsvoorwaarden met zich meebracht. HR-teams kunnen nu gehuwde partners van hetzelfde geslacht precies gelijk behandelen als echtgenoten van verschillend geslacht bij het plannen van langdurige uitzendingen, voordelen voor meereizende partners of intra-EU-overplaatsingen.
Bedrijven met diversiteitsbeleid zullen de administratieve duidelijkheid verwelkomen; het niet waarborgen van gelijke behandeling wordt een steeds belangrijkere ESG-parameter voor wereldwijde investeerders. Praktisch gezien moeten buitenlandse koppels nog wel rekening houden met enige overgangsproblemen. Burgerlijke standkantoren hebben 30 dagen de tijd om hun werkwijzen aan te passen en het ministerie van Binnenlandse Zaken moet IT-systemen bijwerken zodat genderneutrale huwelijksgegevens kunnen worden verwerkt. Immigratieadviseurs raden aan om een gewaarmerkte kopie van de buitenlandse huwelijksakte (plus apostille en beëdigde vertaling) samen met een afdruk van de NSA-uitspraak in te dienen totdat nieuwe formulieren beschikbaar zijn.
De uitspraak creëert geen volledige huwelijksgelijkheid binnen Polen – koppels van hetzelfde geslacht kunnen nog steeds niet lokaal trouwen – maar opent wel de deur naar verblijfs-, werk- en sociale zekerheidsrechten voor koppels die elders al getrouwd zijn. Analisten voorspellen dat Polen nu onder druk zal komen te staan om huwelijken aan land toe te staan of een geregistreerd partnerschapsrecht in te voeren, vergelijkbaar met ontwikkelingen in buurlanden Tsjechië en Kroatië.
De beslissing zet ook een jurisprudentieel precedent voor andere Centraal- en Oost-Europese landen die terughoudend zijn in het erkennen van huwelijken van hetzelfde geslacht, zoals Slowakije, Roemenië en Bulgarije. Door erkenning te kaderen als een onvermijdelijk gevolg van het vrijverkeersrecht in plaats van familierecht, kan het NSA andere rechtbanken in deze regio’s een routekaart bieden om te voldoen aan de HvJ-EU-rechtspraak, terwijl ze constitutionele verboden op huwelijken van hetzelfde geslacht omzeilen.
Voor professionals in wereldwijde mobiliteit betekent deze uitspraak een bredere regionale verschuiving die de grensoverschrijdende inzet van LGBT+-talent aan de oostelijke flank van de EU zal vergemakkelijken.