Brazylia reformuje politykę imigracyjną: Jednolity system zastępuje doraźne programy dla Afgańczyków i Haitańczyków

Brazylia zlikwidowała dotychczasowy system wiz humanitarnych, które były wydawane na podstawie różnych programów dla poszczególnych krajów od 2017 roku, i wprowadziła jeden zunifikowany mechanizm mający objąć przyszłe kryzysy przesiedleńcze. Rozporządzenie międzyresortowe nr 60/2025, opublikowane w Diário Oficial i obowiązujące od 1 stycznia 2026 roku, zostało oficjalnie przedstawione 6–7 stycznia przez Ministerstwa Sprawiedliwości i Spraw Zagranicznych.

Nowe przepisy uchylają specjalne programy, które wcześniej umożliwiały przyjmowanie Afgańczyków, mieszkańców Haiti, Syryjczyków i innych grup, a zamiast tego dają obu ministerstwom prawo do wspólnego wydawania aktów wskazujących narodowości (oraz konkretne okoliczności), które kwalifikują się do ochrony. Do czasu opublikowania pierwszej listy, konsulaty brazylijskie zostały poinstruowane, by nie zakładać automatycznej kwalifikowalności żadnej grupy, co tymczasowo wstrzymuje składanie nowych wniosków o wizy humanitarne.

Nowy system uwzględnia doświadczenia z ewakuacji z Afganistanu w 2022 roku, kiedy organizacje pozarządowe miały trudności z zapewnieniem zakwaterowania tysiącom przybyłych w krótkim czasie osób. Od teraz każdy wnioskodawca musi przedstawić „zobowiązanie do goszczenia” wydane przez organizację pozarządową, która ma formalną umowę współpracy z rządem federalnym oraz może udowodnić zdolność do zapewnienia zakwaterowania i wsparcia integracyjnego. Opłaty wizowe pozostają zniesione dla głównych wnioskodawców i ich osób towarzyszących, a prawa pobytowe są podobne do poprzedniego systemu: beneficjenci muszą zarejestrować się w Policji Federalnej w ciągu 90 dni, a następnie mogą ubiegać się o dwuletnie tymczasowe pozwolenie na pobyt, które umożliwia naukę i pracę, z możliwością ubiegania się o pobyt stały.



Menadżerowie ds. mobilności pracowniczej powinni zwrócić uwagę na dwa kluczowe skutki. Po pierwsze, kwalifikowalność nie jest już automatycznie powiązana z narodowością – zespoły HR nie mogą zakładać, że pracownicy lub kontrahenci z krajów dotkniętych kryzysem będą spełniać warunki. Po drugie, wymóg zobowiązania do goszczenia wydłuża czas przygotowania dokumentów i wprowadza trzecią stronę do procesu. Firmy regularnie relokujące pracowników z niestabilnych regionów powinny wcześniej nawiązać współpracę z zaufanymi organizacjami pozarządowymi i uwzględnić w budżecie dodatkowe tygodnie na przygotowanie spraw.

W dłuższej perspektywie rozporządzenie przybliża Brazylię do modelu „tymczasowej ochrony” stosowanego w UE i może uczynić kraj bardziej przewidywalnym miejscem schronienia w przyszłych kryzysach przesiedleńczych – pod warunkiem, że ministerstwa będą transparentnie i regularnie wydawać wspólne akty. Do tego czasu eksperci radzą klientom rozważać alternatywne ścieżki, takie jak rozszerzona wiza turystyczna na krótkoterminową pracę techniczną czy wiza dla cyfrowych nomadów, gdy status humanitarny jest niepewny.

Dla osób już przebywających w Brazylii na wygaszanych wizach afgańskich lub haitańskich przewidziano klauzulę ochronną: każdy, kto wjechał do kraju do 31 grudnia 2025 roku, może ubiegać się o pobyt niezależnie od statusu, co zapobiega nagłej utracie legalności pobytu lub prawa do pracy.