UE przyjmuje pierwszą w historii strategię wizową; Szwajcaria musi dostosować się do zasad Schengen

W Brukseli, 29 stycznia 2026 roku, Komisja Europejska zatwierdziła swoją pierwszą w historii Strategię Wizową UE – 40-stronicowy plan, który ma uczynić Europę „najatrakcyjniejszym centrum talentów na świecie”, jednocześnie wprowadzając nowe kontrole bezpieczeństwa na zewnętrznych granicach Unii. Choć komunikat prasowy koncentrował się na największych państwach członkowskich UE, Szwajcaria – jako kraj stowarzyszony w strefie Schengen – jest prawnie zobowiązana do wdrożenia niemal wszystkich tych środków.

Strategia opiera się na trzech filarach, które będą istotne dla szwajcarskich pracodawców regularnie delegujących pracowników za granicę lub zatrudniających zagranicznych specjalistów. Po pierwsze, Bruksela obiecuje przyspieszenie wydawania wiz C wielokrotnego wjazdu dla „zaufanych podróżnych” oraz opublikowanie listy firm z uprzednią weryfikacją, których zaproszenia będą traktowane priorytetowo. Szwajcarskie korporacje takie jak Roche czy ABB mogą więc liczyć na skrócenie czasu oczekiwania na wizę na krótkie podróże służbowe z tygodni do dni. Po drugie, do 2028 roku wszystkie bazy danych zarządzania granicami – w tym nowy biometryczny System Wjazdu/Wyjazdu oraz ETIAS – zostaną zintegrowane w jeden system zapytań, co da strażnikom granicznym w Bazylei i Genewie znacznie szerszy dostęp do informacji niż obecnie. Po trzecie, polityka wizowa ma stać się narzędziem geopolitycznym: kraje odmawiające readmisji obywateli przebywających nielegalnie mogą spotkać się z zaostrzeniem zasad, podczas gdy partnerzy współpracujący w zakresie bezpieczeństwa mogą zyskać łatwiejszy dostęp.



Dla Szwajcarii praktyczne działania zaczynają się teraz. Berno musi przetransponować akty prawne strategii do krajowych rozporządzeń, skonsultować z kantonami modernizację systemów na lotniskach i przejściach lądowych oraz zdecydować, czy przystąpić do dwóch dobrowolnych inicjatyw: „EU Talent Pool” (internetowej bazy łączącej zagranicznych specjalistów z europejskimi pracodawcami) oraz sieci „Legal Gateway Offices”, które w tym roku będą pilotażowo uruchomione w Indiach.

Działy HR i zarządzania mobilnością powinny zarezerwować budżet na integracje IT. Federalny Urząd Celny i Bezpieczeństwa Granic już ostrzega, że licencje na kioski i bazy danych powiązane z Systemem Wjazdu/Wyjazdu pochłoną dziesiątki milionów franków; nowy interfejs wizowy wygeneruje dodatkowe koszty. Jednocześnie zespoły ds. mobilności globalnej mogą przygotować mapy szans. Branże borykające się z chronicznym niedoborem talentów – biotechnologia, fintech, inżynieria – najwięcej skorzystają na wizach Schengen o dłuższej ważności i wielokrotnym wjeździe, gdy w 2027 roku ruszy program zaufanych podróżnych.

Na koniec, firmy powinny pamiętać, że Komisja wyraźnie wiąże dostęp do listy priorytetowej z przestrzeganiem standardów pracy i przepisów dotyczących delegowania pracowników. Szwajcarscy pracodawcy, którzy mieli zarzuty dotyczące dumpingowych stawek płac w sąsiednich krajach UE, będą musieli wykazać się nienaganną historią, jeśli chcą, by ich zaproszenia były traktowane priorytetowo w nowym systemie.