Prawnicy rządowi walczą z przekazaniem sprawy do sądu UE dotyczącej masowej legalizacji migrantów w Hiszpanii

Przełomowa masowa legalizacja pobytu nieudokumentowanych migrantów w Hiszpanii, zatwierdzona dekretem królewskim 14 kwietnia 2026 roku, napotkała pierwszą poważną przeszkodę prawną. Izba Administracyjna Sądu Najwyższego rozpatruje kilka skarg wniesionych przez regiony Aragonia i Walencja, a w zeszłym tygodniu sędziowie zasugerowali możliwość skierowania pytań wstępnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Chcą wyjaśnienia, czy dwa dodatkowe przepisy – umożliwiające osobom, które nie uzyskały statusu uchodźcy, otrzymanie zezwoleń na pobyt na podstawie *arraigo* oraz nakazujące umorzenie wielu postępowań o wydalenie – są sprzeczne z Paktem UE w sprawie migracji i azylu z 2024 roku. W 56-stronicowym stanowisku złożonym 3 lipca, Prokuratura Państwowa (Abogacía del Estado) zaapelowała do Sądu Najwyższego o wstrzymanie się od decyzji. Prawnicy argumentują, że prawo unijne wyraźnie pozwala państwom członkowskim na przyznawanie wyjątkowych zezwoleń z powodów humanitarnych lub społeczno-ekonomicznych, a Hiszpania przestrzegała zasady lojalnej współpracy. Skierowanie sprawy do TSUE w tym momencie byłoby, ich zdaniem, „oczywiście przedwczesne” i mogłoby zostać odrzucone przez luksemburskich sędziów z powodu braku dojrzałości sprawy.



Za sporem proceduralnym kryje się program o bezprecedensowej skali. Na dzień 1 lipca Ministerstwo Integracji otrzymało 1,17 miliona wniosków i zatwierdziło już ponad 600 tysięcy rocznych zezwoleń na pobyt i pracę. Większość beneficjentów zatrudniona jest w rolnictwie, hotelarstwie i pracy domowej – sektorach, w których pracodawcy od dawna narzekają na chroniczne braki kadrowe. Dla firm i menedżerów ds. mobilności prawna niepewność jest ogromna. Gdyby TSUE ostatecznie unieważnił część dekretu, tysiące nowo zatrudnionych pracowników mogłoby ponownie znaleźć się w sytuacji nieregularnej, co zakłóciłoby listy płac i kwestie zgodności z przepisami. Dlatego zespoły HR są zalecane, by jak najszybciej rejestrować pracowników w systemie ubezpieczeń społecznych, przechowywać kopie wszystkich potwierdzeń legalizacji oraz uważnie śledzić dalsze kroki Sądu Najwyższego – przesłuchanie spodziewane jest po przerwie letniej.

Politycznie konfrontacja ta podkreśla, jak bardzo liberalne podejście Hiszpanii do migracji różni się od bardziej restrykcyjnej polityki wielu stolic UE. Podczas gdy rząd podkreśla, że legalizacja jest niezbędna, by „wyprowadzić szarą strefę gospodarki na światło dzienne”, skarżące regiony oskarżają Madryt o tworzenie magnesu przyciągającego kolejne nielegalne przyjazdy. Teraz Sąd Najwyższy musi zdecydować, czy ryzykować ustanowienie precedensu o zasięgu europejskim, czy też rozstrzygnąć spór na poziomie krajowym.