Amerykański sąd apelacyjny ogranicza deportacje do krajów trzecich, nakazując wcześniejsze powiadomienie

Trójka sędziów Sądu Apelacyjnego USA dla Pierwszego Okręgu mocno skrytykowała Departament Bezpieczeństwa Wewnętrznego (DHS) 20 września, orzekając, że imigrantów nie można nagle wysyłać do „trzecich krajów” bez wcześniejszego powiadomienia i realnej możliwości sprzeciwu. Jednogłośna opinia, napisana przez sędziego Setha Aframe’a, unieważnia politykę szybkiego deportowania, którą administracja stosowała, wysyłając tysiące migrantów do państw, w których nie mają obywatelstwa, rodziny ani wcześniejszego miejsca zamieszkania. Zgodnie z obalonymi zasadami DHS mógł zatwierdzić decyzję o deportacji i ujawnić miejsce docelowe zaledwie na kilka godzin przed odlotem, powołując się na poufne „dyplomatyczne zapewnienia” o humanitarnym traktowaniu deportowanych. Sąd uznał, że taka praktyka „pozbawia sensu” ustawowe i konstytucyjne prawa do należytego procesu: migrant nie ma realnej szansy na zgłoszenie zastrzeżeń opartych na prawie do azylu czy względach humanitarnych bez czasu na zgromadzenie dowodów. Panel skrytykował także DHS za brak ujawnienia, które rządy udzieliły wspomnianych zapewnień. W praktyce orzeczenie nie zakazuje całkowicie deportacji do trzecich krajów, ale zmusza DHS do wprowadzenia nowych procedur. Urzędnicy muszą teraz dostarczyć pisemne powiadomienie o planowanym miejscu deportacji z wystarczającym wyprzedzeniem, aby migranci lub ich prawnicy mogli złożyć wniosek o przesłuchanie dotyczące obaw, wnieść odwołania lub ubiegać się o kontrolę sądową. Prawnicy imigracyjni spodziewają się wzrostu liczby pilnych wniosków, przynajmniej do czasu wydania przez DHS zaktualizowanych wytycznych. Firmy, które rotują międzynarodowych pracowników przez USA, powinny uważnie śledzić nowe terminy: pracownicy tracący status będą mieli dodatkowe narzędzia proceduralne, by opóźnić lub kwestionować deportację, co może wydłużyć obowiązki płacowe i związane z benefitami. Orzeczenie pojawia się w czasie intensywnych działań egzekucyjnych, które już skierowały około 25 000 osób do takich krajów jak Liberia czy Ghana. Organizacje pozarządowe przyjęły decyzję z uznaniem, widząc w niej rzadki sądowy hamulec dla strategii egzekwowania prawa, która – ich zdaniem – stawia efektywność ponad prawa człowieka. DHS oświadczył, że „analizuje opinię i rozważa kolejne kroki”, nie wykluczając odwołania do Sądu Najwyższego lub wprowadzenia tymczasowych przepisów określających nowe standardy powiadomień. Do tego czasu operacje deportacyjne oraz programy mobilności zależne od przewidywalnych rezultatów wchodzą w kolejny okres niepewności.