
Phó Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan, ông Pawel Zalewski, trong cuộc phỏng vấn độc quyền với Reuters ngày 17/12/2025, xác nhận Ba Lan sẽ tái khởi động sản xuất mìn chống người—đã bị đình chỉ từ thời Chiến tranh Lạnh—nhằm bảo vệ biên giới dài 800 km với Belarus và Nga theo chương trình quốc phòng mới mang tên ‘Khiên Phương Đông’. Nhà sản xuất quốc doanh Belma cho biết có thể tăng sản lượng từ 100.000 lên 1,2 triệu quả mìn mỗi năm, đáp ứng nhu cầu quốc gia ước tính 5–6 triệu quả và có thể xuất khẩu phần dư thừa sang Ukraine và các đồng minh vùng Baltic.
Quyết định này được đưa ra sau khi Ba Lan chính thức thông báo rút khỏi Công ước Ottawa, có hiệu lực từ ngày 20/2/2026, và tương tự các quyết định của Lithuania, Latvia, Estonia và Phần Lan rút khỏi hiệp ước trong bối cảnh an ninh gia tăng sau cuộc xâm lược Ukraine năm 2022 của Nga. Đối với các bên liên quan đến vận tải, việc quân sự hóa biên giới phía đông Ba Lan báo hiệu thời gian hạn chế đi lại của dân thường sẽ kéo dài. Từ năm 2021, lưu lượng qua hành lang đường sắt Terespol-Brest giảm 68%, các nhà vận tải cho biết thủ tục hải quan “một cửa” áp dụng từ 2019 giờ đây phải kiểm tra lại, khiến mỗi xe tải mất thêm tới 12 giờ.
Các nhà tuyển dụng có nhân viên luân chuyển sang Belarus, Kaliningrad hoặc phía đông Ba Lan nên rà soát lại quy trình bảo vệ người lao động và bảo hiểm rủi ro du lịch. Lực lượng Biên phòng đã thông báo trước về việc mở rộng vùng đệm cấm sử dụng drone và điện thoại vệ tinh nếu không có giấy phép—những hạn chế này có thể ảnh hưởng đến các dự án kỹ thuật và năng lượng gần biên giới. Các phòng thương mại Ba Lan cảnh báo các gia đình người nước ngoài ở Białystok có thể gặp gián đoạn học tập nếu các cuộc diễn tập rà phá bom mìn quy mô lớn diễn ra gần khu dân cư.
Về chính sách, việc triển khai mìn làm phức tạp các cuộc thảo luận của EU về Nghị định thư gia nhập Schengen dành cho Ukraine láng giềng. Brussels khó có thể cấp phép lái xe tải miễn thị thực cho tài xế Ukraine khi các khu vực mìn còn hoạt động sát biên giới EU. Điều này có thể kéo dài thời gian vận chuyển qua Slovakia hoặc Romania, làm tăng chi phí vận tải.
Do đó, các nhóm công tác đi lại doanh nghiệp nên báo cáo các hành trình có tuyến đường gần biên giới để được phê duyệt bổ sung và dự phòng ngân sách. Về lâu dài, Warsaw dự kiến sẽ cấp phép đặc biệt cho kỹ sư và nhân viên nhân đạo được công nhận; các quản lý vận tải cần theo dõi các dự thảo quy định từ Bộ Nội vụ trước ngày rút khỏi hiệp ước vào tháng 2.
Quyết định này được đưa ra sau khi Ba Lan chính thức thông báo rút khỏi Công ước Ottawa, có hiệu lực từ ngày 20/2/2026, và tương tự các quyết định của Lithuania, Latvia, Estonia và Phần Lan rút khỏi hiệp ước trong bối cảnh an ninh gia tăng sau cuộc xâm lược Ukraine năm 2022 của Nga. Đối với các bên liên quan đến vận tải, việc quân sự hóa biên giới phía đông Ba Lan báo hiệu thời gian hạn chế đi lại của dân thường sẽ kéo dài. Từ năm 2021, lưu lượng qua hành lang đường sắt Terespol-Brest giảm 68%, các nhà vận tải cho biết thủ tục hải quan “một cửa” áp dụng từ 2019 giờ đây phải kiểm tra lại, khiến mỗi xe tải mất thêm tới 12 giờ.
Các nhà tuyển dụng có nhân viên luân chuyển sang Belarus, Kaliningrad hoặc phía đông Ba Lan nên rà soát lại quy trình bảo vệ người lao động và bảo hiểm rủi ro du lịch. Lực lượng Biên phòng đã thông báo trước về việc mở rộng vùng đệm cấm sử dụng drone và điện thoại vệ tinh nếu không có giấy phép—những hạn chế này có thể ảnh hưởng đến các dự án kỹ thuật và năng lượng gần biên giới. Các phòng thương mại Ba Lan cảnh báo các gia đình người nước ngoài ở Białystok có thể gặp gián đoạn học tập nếu các cuộc diễn tập rà phá bom mìn quy mô lớn diễn ra gần khu dân cư.
Về chính sách, việc triển khai mìn làm phức tạp các cuộc thảo luận của EU về Nghị định thư gia nhập Schengen dành cho Ukraine láng giềng. Brussels khó có thể cấp phép lái xe tải miễn thị thực cho tài xế Ukraine khi các khu vực mìn còn hoạt động sát biên giới EU. Điều này có thể kéo dài thời gian vận chuyển qua Slovakia hoặc Romania, làm tăng chi phí vận tải.
Do đó, các nhóm công tác đi lại doanh nghiệp nên báo cáo các hành trình có tuyến đường gần biên giới để được phê duyệt bổ sung và dự phòng ngân sách. Về lâu dài, Warsaw dự kiến sẽ cấp phép đặc biệt cho kỹ sư và nhân viên nhân đạo được công nhận; các quản lý vận tải cần theo dõi các dự thảo quy định từ Bộ Nội vụ trước ngày rút khỏi hiệp ước vào tháng 2.
Nguồn: Reuters