Vlaanderen verscherpt regels voor arbeidsmigratie, aanvraagkosten stijgen

De noordelijke regio van België heeft stilletjes de toegang voor bedrijven om talent van buiten de Europese Unie aan te trekken, bemoeilijkt en duurder gemaakt. Een pakket hervormingen, geïnitieerd door Vlaams minister van Werk Zuhal Demir (N-VA), trad op 1 januari 2026 in werking, maar het daadwerkelijke effect werd pas dit weekend duidelijk toen nieuwe cijfers werden gepubliceerd. Tussen januari en juli dienden werkgevers 4.125 aanvragen in voor een gecombineerde vergunning—12% minder dan in dezelfde periode een jaar eerder. Middelbaar geschoolde functies zagen de sterkste daling, doordat nieuwe regels de toegang beperkten tot banen op de officiële knelpuntberoepenlijst, terwijl laaggeschoolde aanwervingen werden beperkt tot korte seizoensarbeid. Tegelijkertijd steeg de regionale behandelingskost voor een werkvergunning naar €180 en de federale visum-D kosten naar €250, waardoor de totale aanvangskosten voor het aantrekken van een werknemer van buiten de EU boven de €430 per persoon uitkomen. Demir stelt dat het beleid bedrijven dwingt “eerst lokaal te zoeken” en werkvergunningen reserveert voor profielen die Vlaanderen echt mist, zoals asbestverwijderaars en gespecialiseerde onderzoekers. Bedrijfsfederaties zijn het hier niet mee eens. VOKA waarschuwt dat de bouw, logistiek en zorgsector vacatures niet binnen België kunnen invullen en nu zullen terugvallen op detachering van personeel van buitenlandse dochterbedrijven—een constructie die België sociale zekerheidsinkomsten ontneemt en het toezicht op de arbeidsmarkt ondermijnt. De transportlobby Febetra wijst erop dat er al een tekort is van 5.000 chauffeurs en vreest dat dit gat groter wordt naarmate ervaren werknemers met pensioen gaan. Economen zeggen dat het langetermijneffect afhangt van de vraag of strengere migratieregels de 180.000 geregistreerde werkzoekenden in de regio daadwerkelijk aan het werk krijgen. Arbeidsmarktdeskundige Jan Denys noemt de maatregelen “strenger dan het Europese gemiddelde voor laag- en middelbaar geschoolde migranten, maar nog steeds liberaal voor hooggeschoolde profielen,” wat suggereert dat de concurrentierisico’s beperkt blijven, tenzij Brussel of Wallonië volgen. Voor managers van wereldwijde mobiliteit is de boodschap duidelijk: het aannemen van niet-EU-burgers in Vlaanderen brengt nu hogere kosten, een kleinere toegangsperiode en langere doorlooptijden met zich mee. Bedrijven die hun personeelsplanning voor 2027 maken, moeten rekening houden met extra nalevingskosten of alternatieve structuren overwegen, zoals detachering binnen de EU—hoewel ook deze onder het nieuwe EU-pakket voor arbeidsmobiliteit strenger worden gecontroleerd. In de praktijk dienen HR-teams openstaande vacatures te toetsen aan de geactualiseerde knelpuntberoepenlijst, de nieuwe kosten van meer dan €430 mee te rekenen en minimaal acht weken voor goedkeuringen in te plannen. Huidige vergunninghouders blijven onaangetast tot hun vernieuwing, maar toekomstige salarisdrempels worden in januari geïndexeerd, wat een extra laag aan kostenvoorspelbaarheid toevoegt.