Kanada wprowadza ustawę C-12, która gruntownie zmienia zasady azylu i kontroli imigracji

Nieco ponad rok po rekordowym przetworzeniu 2,7 miliona wniosków o tymczasowy i stały pobyt, Kanada wprowadziła najobszerniejszą od dwóch dekad reformę prawną dotyczącą systemu azylowego i kontroli imigracyjnej. Ustawa C-12 – formalnie znana jako „Ustawa o wzmocnieniu systemu imigracyjnego i granic Kanady” – uzyskała sankcję królewską 26 marca 2026 roku i została omówiona w cotygodniowym biuletynie Crown World Mobility 9 kwietnia.

Nowe prawo opiera się na czterech głównych filarach. Po pierwsze, zawęża definicję osób uprawnionych do składania wniosków o ochronę na terenie kraju, skutecznie wykluczając powtarzających się wnioskodawców oraz większość osób przejeżdżających przez kraje uznawane przez Immigration and Refugee Board (IRB) za „bezpieczne”. Po drugie, daje IRB oraz Immigration, Refugees and Citizenship Canada (IRCC) możliwość elektronicznej selekcji wniosków i wydawania negatywnych decyzji bez pełnego przesłuchania ustnego, gdy dowody dokumentacyjne są ewidentnie niewystarczające. Po trzecie, nakłada obowiązek wymiany informacji w czasie rzeczywistym między IRCC, Canada Border Services Agency, Employment and Social Development Canada oraz prowincjonalnymi służbami policyjnymi. Wreszcie, modernizuje uprawnienia dotyczące dokumentów, umożliwiając urzędnikom imigracyjnym wydawanie cyfrowych nakazów deportacji, elektronicznych dokumentów podróży oraz nakazów biometrycznych.



Ottawa argumentuje, że reformy skrócą średni czas rozpatrywania wniosków azylowych z obecnych 24 miesięcy do 12 miesięcy do 2028 roku oraz zmniejszą zaległości sięgające 157 000 spraw, które utrudniały wydawanie pozwoleń na pracę legalnym pracodawcom. Organizacje broniące praw człowieka ostrzegają, że przyspieszony proces odrzucania wniosków może naruszać zasady sprawiedliwości proceduralnej, choć rząd podkreśla, że nadal dostępna jest kontrola sądowa w Federalnym Sądzie.

Dla menedżerów ds. mobilności międzynarodowej najważniejszą zmianą operacyjną jest fakt, że osoby uznane za nieuprawnione na podstawie nowych przepisów nie będą mogły otrzymać „specyficznych dla pracodawcy” pozwoleń na pracę podczas oczekiwania na ocenę ryzyka przed deportacją. Pracodawcy zatrudniający pracowników w ramach klasy uchodźczej – zwłaszcza w przetwórstwie spożywczym, opiece długoterminowej i budownictwie – powinni przeanalizować plany awaryjne dotyczące zatrudnienia. Z kolei przepisy dotyczące dokumentów cyfrowych zapowiadają szybszą obsługę pozwoleń na pobyt tymczasowy i dokumentów zastępczych, co będzie dużym ułatwieniem dla pracowników delegowanych, którzy zgubią paszport podczas pobytu w Kanadzie.

Rząd wprowadzi przepisy wykonawcze etapami, zaczynając od tego lata, a większość postanowień wejdzie w życie 1 stycznia 2027 roku. Interesariusze mają czas do 31 maja 2026 roku na zgłaszanie uwag do pierwszego pakietu regulacji, co daje międzynarodowym pracodawcom krótkie okno na lobbowanie na rzecz zabezpieczeń operacyjnych i standardów usług.