Belgijski Trybunał Konstytucyjny Wstrzymuje Zaostrzenie Przepisów Dotyczących Łączenia Rodzin dla Osób z Ochroną Subsydiarną

Trybunał Konstytucyjny Belgii zadał poważny cios restrykcyjnej polityce migracyjnej rządu De Wevera, wydając orzeczenie, które natychmiast zawiesza kilka kluczowych przepisów ustawy z 18 lipca 2025 roku zaostrzającej warunki łączenia rodzin dla cudzoziemców posiadających status ochrony uzupełniającej. Opublikowany 26 lipca 2026 wyrok stwierdził, że nowy dwuletni okres oczekiwania, obowiązkowe wykazanie odpowiednich dochodów i mieszkania oraz opłata administracyjna w wysokości 200 euro naruszają zarówno Konstytucję Belgii, jak i dyrektywę UE 2003/86 dotyczącą prawa do łączenia rodzin. Kwestionowana ustawa miała na celu ujednolicenie traktowania osób z ochroną uzupełniającą z uchodźcami, jednak organizacje pozarządowe zajmujące się prawem migracyjnym argumentowały, że dodatkowe bariery mogą sprawić, że małżonkowie i dzieci zostaną na lata uwięzieni w strefach konfliktu. W 64-stronicowym orzeczeniu Trybunał zgodził się z tym, podkreślając, że jedność rodziny to „fundamentalne prawo, którego istoty nie można podważać przez nieproporcjonalne bariery proceduralne”. Sędziowie zauważyli, że rząd nie przedstawił wiarygodnych dowodów na to, że zaostrzone przepisy są konieczne do zapobiegania nadużyciom lub ochrony finansów publicznych. W praktyce zawieszenie oznacza, że belgijskie konsulaty muszą niezwłocznie wrócić do poprzednich, łagodniejszych zasad. Wnioskodawcy nie będą już musieli czekać dwóch lat przed złożeniem wniosku i zostaną zwolnieni z obowiązku wykazywania minimalnych dochodów, jeśli sponsor już korzysta z uznanej ochrony w Belgii. Według Urzędu ds. Imigracji około 1600 oczekujących wniosków – wiele z nich pochodzi z Syrii, Afganistanu i Erytrei – zostanie teraz rozpatrzonych według starego systemu, co może przyspieszyć ich rozpatrzenie o kilka miesięcy. Dla pracodawców i menedżerów ds. mobilności decyzja ta eliminuje znaczną niepewność dotyczącą zagranicznych pracowników, których rodziny utknęły w proceduralnym impasie. Międzynarodowe szkoły i dostawcy mieszkań w Brukseli i Antwerpii, którzy spodziewali się mniejszej liczby osób zależnych tej jesieni, mogą liczyć na wzrost popytu. Rząd jednak prawdopodobnie zareaguje; sekretarz stanu ds. azylu i migracji Anneleen Van Bossuyt zapowiedziała, że „analizuje alternatywy legislacyjne” zgodne z wyrokiem, a jednocześnie „utrzymujące efektywną politykę migracyjną”. Nowy projekt ustawy będzie musiał zmierzyć się z napiętym kalendarzem parlamentarnym przed wyborami w 2027 roku oraz przejść testy proporcjonalności UE. Sprawa ta wpisuje się w szerszy trend w UE: kilka państw członkowskich, które zaostrzyły kryteria łączenia rodzin po kryzysie uchodźczym w 2015 roku, stoi przed wyzwaniami prawnymi opartymi na Karcie Praw Podstawowych. Doświadczenie Belgii pokazuje granice swobody krajowej polityki, gdy nałożą się zasady swobodnego przepływu UE i zobowiązania dotyczące praw człowieka. Specjaliści ds. mobilności powinni uważnie śledzić dalsze zmiany legislacyjne; choć dzisiejsze orzeczenie przywraca pewność prawną, prawdopodobnie nie będzie ostatnim słowem w kwestii ewoluującego krajobrazu migracyjnego Belgii.