Belgische Grondwettelijke Raad Schort Strengere Regels voor Gezinshereniging van Personen met Subsidiële Bescherming Op

Het Grondwettelijk Hof van België heeft een zware klap uitgedeeld aan het restrictieve migratiebeleid van de regering-De Wever. Het hof heeft een arrest uitgesproken dat onmiddellijk verschillende belangrijke bepalingen van de wet van 18 juli 2025 opschort, waarin de voorwaarden voor gezinshereniging voor vreemdelingen met subsidiaire beschermingsstatus werden aangescherpt. Het vonnis, openbaar gemaakt op 26 juli 2026, oordeelt dat de nieuwe wachttijd van twee jaar, de verplichte bewijsvoering van voldoende inkomen en huisvesting, en de administratieve heffing van €200 voor aanvragers in strijd zijn met zowel de Belgische Grondwet als de EU-richtlijn 2003/86 over het recht op gezinshereniging.

De betwiste wet had tot doel de behandeling van houders van subsidiaire bescherming gelijk te trekken met die van erkende vluchtelingen, maar migratierechtenorganisaties waarschuwden dat de extra obstakels ervoor konden zorgen dat echtgenoten en kinderen jarenlang vast zouden zitten in conflictgebieden. In haar 64 pagina’s tellende uitspraak onderschrijft het hof deze bezorgdheid en benadrukt dat gezinshereniging een "fundamenteel recht is waarvan de kern niet illusoir mag worden gemaakt door onevenredige procedurele barrières."

De rechters merken op dat de regering geen overtuigend bewijs heeft geleverd dat de strengere regels noodzakelijk zijn om misbruik tegen te gaan of de overheidsfinanciën te beschermen. Praktisch betekent de opschorting dat Belgische consulaten onmiddellijk terugkeren naar de eerdere, soepelere regels. Aanvragers hoeven niet langer twee jaar te wachten voordat ze een aanvraag indienen en zijn vrijgesteld van het aantonen van een minimuminkomen als de sponsor al erkende bescherming geniet in België.



Volgens de Dienst Vreemdelingenzaken zullen ongeveer 1.600 lopende aanvragen – veelal afkomstig uit Syrië, Afghanistan en Eritrea – nu opnieuw worden beoordeeld volgens het oude kader, wat de verwerking mogelijk met enkele maanden versnelt. Voor werkgevers en mobiliteitsmanagers verdwijnt hiermee een grote onzekerheid voor buitenlandse medewerkers van wie de familieleden vastzaten in de procedurele impasse. Ook internationale scholen en huisvestingsaanbieders in Brussel en Antwerpen, die zich hadden voorbereid op een kleinere instroom van afhankelijke gezinsleden dit najaar, kunnen een toename in de vraag verwachten.

De regering zal waarschijnlijk reageren; staatssecretaris voor Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt verklaarde dat ze "wettelijke alternatieven onderzoekt" die in overeenstemming zijn met het arrest en tegelijk "een efficiënt migratiebeleid behouden." Een nieuw wetsvoorstel zal een krap parlementair tijdschema moeten doorlopen vóór de verkiezingen van 2027 en moet voldoen aan de proportionaliteitstoetsen van de EU.

Deze zaak illustreert een bredere EU-trend: verschillende lidstaten die na de vluchtelingencrisis van 2015 de criteria voor gezinshereniging aanscherpten, worden geconfronteerd met juridische uitdagingen op basis van het Handvest van de Grondrechten. De Belgische ervaring toont de grenzen van nationale beleidsvrijheid wanneer EU-vrijheidsprincipes en mensenrechtenverplichtingen elkaar raken. Mobiliteitsprofessionals doen er goed aan de vervolgwetgeving nauwlettend te volgen; hoewel het huidige arrest de juridische duidelijkheid herstelt, zal het waarschijnlijk niet het laatste woord zijn over het veranderende migratielandschap in België.