Hittegolf dwingt NMBS om dagelijks 100 spitsritten te schrappen en plattelandslijnen met bussen te vervangen

De Belgische spoorwegmaatschappij NMBS heeft haar hitteplan geactiveerd nadat het Koninklijk Meteorologisch Instituut voor het grootste deel van het land een code rood uitvaardigde. Van woensdag 24 juni tot en met vrijdag 26 juni werden dagelijks zo’n veertig P-treinen (spitslijnen) en zestig S-treinen (voorstadlijnen) geschrapt, vooral rond Brussel en Antwerpen. Vanaf 15:00 uur werden op de trajecten Gent–Eeklo/Oudenaarde/Ronse en Gent–Geraardsbergen alle dieseltreinen vervangen door bussen, omdat langs het spoor temperaturen boven de 55 °C werden gemeten. Oudere treinen met beperkte airconditioning zijn extra kwetsbaar voor oververhitte tractiemotoren en kromgetrokken rails. De NMBS benadrukt dat preventieve annuleringen goedkoper en veiliger zijn dan storingen onderweg, die reizigers kunnen achterlaten in benauwde wagons. Infrabel, de infrastructuurbeheerder, plaatste noodlasploegen op bekende hittegevoelige plekken en verlaagde de maximumsnelheid met maximaal 40 km/u op trajecten met gelaste spoorstaven. Deze maatregelen vallen samen met een piek in het recreatief treinverkeer naar de kust, wat slecht nieuws is voor zakelijke reizigers die ’s avonds afhankelijk zijn van Intercity-verbindingen vanaf Brussels Airport of EU-instellingen. Werkgevers wordt aangeraden hun medewerkers de NMBS-app goed in de gaten te laten houden, ruime overstaptijden te voorzien en alternatieven zoals rechtstreekse luchthavenbussen of carpoolen te overwegen. Volgens EU-verordening 1371/2007 hebben passagiers bij een geannuleerde trein recht op omleiding of volledige terugbetaling, maar niet op compensatie voor gevolgschade zoals gemiste vluchten. Klimaatwetenschappers waarschuwen dat België, ooit een gematigd spoorwegparadijs, nu te maken krijgt met mediterrane hitte-extremen die de stiptheid onder druk zetten en onderhoudskosten doen stijgen. De NMBS test hittebestendige dwarsliggers en reflecterende ballastverf, maar de meeste investeringen worden pas verwacht in de periode 2028–2032 – een tijdshorizon die mobiliteitsmanagers moeten meenemen in hun langetermijnbeleid voor locatiekeuze en woon-werkverkeer. Met de verwachte temperatuurdaling op zaterdag wil de NMBS het normale dagelijkse schema van 3.800 treinen weer hervatten, maar houdt ze de weersvoorspellingen voor volgende week nauwlettend in de gaten. Deze episode onderstreept de urgentie van het verzoek van de spoorwegmaatschappij om 480 miljoen euro federale financiering om de modernisering van het spoor te versnellen vóór het EU-voorzitterschap van 2027 in Brussel.