De Politieke Instellingencommissie van de Zwitserse Raad van Staten (SPK-S) besloot op 30 juni 2026 om de zogenaamde dubbele meerderheid te handhaven – goedkeuring door zowel een volksstemming als een meerderheid van de kantons – voor het aankomende pakket bilaterale overeenkomsten met de Europese Unie (vaak “Bilateralen III” genoemd). Deze stap moet constitutionele onzekerheid over de verlenging van de Overeenkomst Vrijverkeer Personen (OVP) wegnemen en tegelijkertijd artikel 121a van de Zwitserse grondwet beschermen, dat nationale controle over immigratie voorschrijft.
In de praktijk betekent dit dat elk akkoord dat Zwitserland verder integreert in de interne markt van de EU – inclusief bepalingen over arbeidsmobiliteit, elektriciteit en staatssteunregels – pas van kracht kan worden als het tegelijkertijd wordt goedgekeurd door de Zwitserse kiezers én een meerderheid van de 26 kantons. Pro-Europese bedrijfsorganisaties hadden gehoopt dat het verdragspakket als een gewoon facultatief referendum behandeld kon worden (waarvoor slechts 50.000 handtekeningen nodig zijn om een stemming uit te lokken), omdat een dubbele meerderheid volgens hen politieke risico’s vergroot en de langverwachte rechtszekerheid voor buitenlandse bedrijven in Zwitserland kan vertragen.
![Parlementaire commissie handhaaft ‘dubbele meerderheid’ eis voor EU-verdragspakket, beschermt Zwitserse immigratie-autonomie]()
Voor managers van wereldwijde mobiliteit staat er veel op het spel. Het pakket bevat geactualiseerde aanvullende maatregelen voor loonsbescherming en EU-regels voor detachering, die de naleving voor grensoverschrijdende dienstverleners en expatopdrachten zouden verduidelijken. Mocht het akkoord door kiezers of kantons worden afgewezen, blijft de bestaande OVP van kracht, maar kunnen onopgeloste institutionele kwesties opnieuw opduiken, met dreigingen van EU-repressailles zoals uitsluiting van onderzoeksfinanciering of strengere erkenning van Zwitserse beroepskwalificaties.
De voorzitter van de commissie, Beat Rieder (Die Mitte/VS), stelde dat omdat de overeenkomsten soevereiniteit en immigratie raken, ze de ‘hoogste democratische legitimiteit’ verdienen. Critici, waaronder de Zwitserse Vereniging van Multinationals, waarschuwden dat het toevoegen van een extra drempel bovenop de al complexe onderhandelingen onzekerheid kan verlengen en het aantrekken van talent kan bemoeilijken, juist nu Zwitserse werkgevers kampen met een nijpend tekort aan vaardigheden.
De volledige Raad van Staten zal naar verwachting de grondwetswijziging bespreken tijdens de herfstzitting; bij goedkeuring kan een landelijke stemming al in maart 2027 plaatsvinden. Tot die tijd wordt HR-afdelingen aangeraden de parlementaire ontwikkelingen nauwlettend te volgen en scenario’s voor uiteenlopende uitkomsten voor te bereiden: ratificatie zou de werkvergunningsprocedures met de EU vereenvoudigen, terwijl afwijzing de huidige regelgeving zou bevriezen en langetermijnpersoneelsstrategieën zou compliceren.
In de praktijk betekent dit dat elk akkoord dat Zwitserland verder integreert in de interne markt van de EU – inclusief bepalingen over arbeidsmobiliteit, elektriciteit en staatssteunregels – pas van kracht kan worden als het tegelijkertijd wordt goedgekeurd door de Zwitserse kiezers én een meerderheid van de 26 kantons. Pro-Europese bedrijfsorganisaties hadden gehoopt dat het verdragspakket als een gewoon facultatief referendum behandeld kon worden (waarvoor slechts 50.000 handtekeningen nodig zijn om een stemming uit te lokken), omdat een dubbele meerderheid volgens hen politieke risico’s vergroot en de langverwachte rechtszekerheid voor buitenlandse bedrijven in Zwitserland kan vertragen.
Voor managers van wereldwijde mobiliteit staat er veel op het spel. Het pakket bevat geactualiseerde aanvullende maatregelen voor loonsbescherming en EU-regels voor detachering, die de naleving voor grensoverschrijdende dienstverleners en expatopdrachten zouden verduidelijken. Mocht het akkoord door kiezers of kantons worden afgewezen, blijft de bestaande OVP van kracht, maar kunnen onopgeloste institutionele kwesties opnieuw opduiken, met dreigingen van EU-repressailles zoals uitsluiting van onderzoeksfinanciering of strengere erkenning van Zwitserse beroepskwalificaties.
De voorzitter van de commissie, Beat Rieder (Die Mitte/VS), stelde dat omdat de overeenkomsten soevereiniteit en immigratie raken, ze de ‘hoogste democratische legitimiteit’ verdienen. Critici, waaronder de Zwitserse Vereniging van Multinationals, waarschuwden dat het toevoegen van een extra drempel bovenop de al complexe onderhandelingen onzekerheid kan verlengen en het aantrekken van talent kan bemoeilijken, juist nu Zwitserse werkgevers kampen met een nijpend tekort aan vaardigheden.
De volledige Raad van Staten zal naar verwachting de grondwetswijziging bespreken tijdens de herfstzitting; bij goedkeuring kan een landelijke stemming al in maart 2027 plaatsvinden. Tot die tijd wordt HR-afdelingen aangeraden de parlementaire ontwikkelingen nauwlettend te volgen en scenario’s voor uiteenlopende uitkomsten voor te bereiden: ratificatie zou de werkvergunningsprocedures met de EU vereenvoudigen, terwijl afwijzing de huidige regelgeving zou bevriezen en langetermijnpersoneelsstrategieën zou compliceren.
