Szwajcaria usprawnia pomoc rozwojową i zwiększa budżet humanitarny – możliwe konsekwencje dla obsady wizowej i konsularnej

Rada Federalna Szwajcarii poświęciła znaczną część swojego cotygodniowego posiedzenia 24 czerwca 2026 roku przyszłemu kształtowi Strategii Współpracy Międzynarodowej na lata 2029-32. Ministrowie zgodzili się, że choć ogólny budżet na pomoc rozwojową pozostanie mniej więcej na poziomie 2,4 miliarda CHF rocznie, środki finansowe – oraz osoby nimi zarządzające – zostaną wykorzystane bardziej selektywnie. Odpowiedzialność za poszczególne kraje partnerskie będzie opierać się na nowej zasadzie „jeden kraj, jeden departament”: Szwajcarska Agencja ds. Rozwoju i Współpracy (SDC) skupi się na krajach o niskich dochodach, borykających się z poważnym ubóstwem, problemami zdrowotnymi lub presją migracyjną, natomiast Sekretariat Stanu ds. Gospodarczych (SECO) zajmie się rynkami o średnich dochodach, gdzie priorytetem są handel i inwestycje. Programy w Ameryce Łacińskiej zostaną ograniczone, a SECO przejmie główną odpowiedzialność za współpracę z UE, Bałkanami Zachodnimi oraz częściami Azji. Aby uwolnić środki na działania humanitarne na pierwszej linii frontu, Rada zatwierdziła oszczędności rzędu około 113 milionów CHF w latach 2027-2030. Zniknie około 100 miejsc pracy – dwie trzecie wśród lokalnie zatrudnionych pracowników w ambasadach szwajcarskich oraz jedna trzecia w administracji federalnej w Bernie. Pracownicy federalni zostaną przeniesieni tam, gdzie to możliwe, jednak komunikat przyznaje, że część lokalnych pracowników za granicą straci zatrudnienie. Menedżerowie ds. podróży służbowych powinni mieć na uwadze, że lokalni pracownicy w sekcjach wizowych często zajmują się wstępną kontrolą i umawianiem wizyt; redukcja zatrudnienia może oznaczać wydłużenie czasu obsługi w niektórych placówkach, zwłaszcza w Ameryce Łacińskiej, gdzie misje są już skromnie obsadzone. Pomoc humanitarna wyłania się jako wyraźny beneficjent zmian. Jej udział w budżecie współpracy wzrośnie z obecnych 26% do około 40% w nowym cyklu, co odzwierciedla globalny wzrost przesiedleń spowodowanych konfliktami. Rada uzasadniła tę zmianę, wskazując, że w latach 2020-2025 musiała zwrócić się do Parlamentu o 13 dodatkowych kredytów humanitarnych – ponad dwukrotnie więcej niż w poprzednich 14 latach. Szwajcarska agencja pomocowa będzie miała mandat, by najpierw reagować na nagłe kryzysy, a następnie przechodzić do działań zapobiegających ryzyku i wzmacniających odporność tam, gdzie konflikty się przedłużają. Nowe podejście implicitnie uznaje, że operacje humanitarne często wymagają szybkiego wysyłania personelu, specjalistycznych wiz oraz wyjątków od standardowych zasad strefy Schengen. Interesariusze mobilności biznesowej powinni zwrócić uwagę na dwa praktyczne skutki. Po pierwsze, zawężenie geograficzne oznacza, że firmy realizujące projekty w krajach, gdzie współpraca jest ograniczana (zwłaszcza w Ameryce Łacińskiej), mogą napotkać na mniejszą dostępność ambasad do organizacji wydarzeń promujących gospodarkę oraz do obsługi zatwierdzania pozwoleń na pracę. Po drugie, wewnętrzne przesunięcia pracowników federalnych mogą spowolnić podejmowanie decyzji dotyczących mobilności – takich jak przydział kwot dla obywateli państw trzecich czy zmiany w kodeksie Schengen – w okresie przekazywania obowiązków. Federalny Departament Spraw Zagranicznych (FDFA) oraz Departament Spraw Gospodarczych (EAER) mają do wiosny 2028 roku przygotować dokument konsultacyjny dotyczący nowej strategii, dając przedsiębiorstwom szansę na zgłoszenie problemów administracyjnych przed wejściem reform w życie.