In een afzonderlijke stemming op 1 oktober besloot de Raad van Staten dat het volledige Bilateralen III-verdragspakket – inclusief een bijgewerkt protocol over de vrije personenbeweging – moet worden voorgelegd aan een verplichte ‘sui generis’ referendum, waarbij een dubbele meerderheid van zowel de Zwitserse kiezers als de kantons vereist is. De beslissing (23–17) wijst het voorstel van de Bondsraad af voor een eenvoudiger facultatief referendum dat slechts een volksmeerderheid zou vereisen. Deze stap weerspiegelt de politieke gevoeligheid rond soevereiniteit en immigratie. Door te kiezen voor een dubbele meerderheid willen de senatoren een sterkere democratische legitimiteit verzekeren voor een akkoord dat de nauwere afstemming van Zwitserland op EU-regels over arbeidsmobiliteit, voedselveiligheid, gezondheidsbescherming en elektriciteit zal versterken. Critici vrezen dat deze hogere drempel het akkoord kan doen stranden, wat juridische onzekerheid zou doen herleven voor ongeveer 1,4 miljoen EU-burgers die in Zwitserland werken en voor Zwitserse grensarbeiders in de EU. Voor mobiliteitsteams binnen bedrijven betekent deze ontwikkeling een langere tijdlijn en een verhoogd risico op een referendum. Als de kiezers of een meerderheid van de kantons de verdragen afwijzen, kan Zwitserland te maken krijgen met het afbrokkelen van bestaande markttoegangsafspraken en een terugkeer naar gefragmenteerde oplossingen voor werkvergunningen, wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties en coördinatie van sociale zekerheid. Multinationals doen er goed aan zich voor te bereiden op beide scenario’s. Een ‘ja’-stem zou juridische duidelijkheid bieden voor EU-uitzendkrachten en het zakelijk kortetermijnverkeer vergemakkelijken, terwijl een ‘nee’ kan leiden tot contingentering en meer administratieve obstakels. De Nationale Raad zal later deze zittingsperiode debatteren over het referendumformaat, maar politieke waarnemers achten het onwaarschijnlijk dat de Senaat van standpunt zal veranderen.
Bron: SWI swissinfo.ch
