Belgijski Trybunał Konstytucyjny uchyla wymóg zamieszkania jako przeszkodę w uzyskaniu obywatelstwa przez dzieci

W przełomowym orzeczeniu (Wyrok 12/2026) z 22 stycznia 2026 roku, opublikowanym 28 stycznia, Trybunał Konstytucyjny Belgii uznał kluczowe zapisy artykułu 11bis Kodeksu Obywatelstwa za niezgodne z konstytucją. Przepisy te wymagały, aby *obaj* rodzice dziecka urodzonego w Belgii mieli stałe miejsce zamieszkania w kraju przez dziesięć kolejnych lat, zanim można było zaakceptować deklarację o nadaniu dziecku obywatelstwa. Trybunał stwierdził, że zasady te naruszają zasadę równości, dyskryminując dzieci, których sytuacja mieszkaniowa rodziców różni się.

Sprawa trafiła do Trybunału za pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w Antwerpii, po tym jak marokańskim rodzicom – z których jeden utracił status – odmówiono belgijskiego obywatelstwa dla ich trójki dzieci urodzonych w Belgii. Sędziowie uznali, że narzucanie sztywnego, podwójnego wymogu zamieszkania nie ma uzasadnienia, gdy dziecko już posiada silne faktyczne więzi ze społeczeństwem belgijskim. Unieważniono także zapis faworyzujący byłych mieszkańców w porównaniu z rodzicami, którzy nigdy nie mieszkali w Belgii, określając tę różnicę jako „nieistotną dla celu ustawodawcy”.



Dlaczego to ważne dla zespołów zajmujących się mobilnością międzynarodową? Choć wnioski o obywatelstwo zwykle nie są częścią programów korporacyjnych, wyrok wpłynie na procesy związane z łączeniem rodzin i długoterminowym planowaniem dla zagranicznych pracowników osiedlonych w Belgii. Dzieci urodzone ekspatom, którzy czasowo pracują za granicą, nie mogą już być karane, jeśli tylko jeden z rodziców utrzymywał nieprzerwane zamieszkanie w Belgii. Prawnicy imigracyjni przewidują, że orzeczenie wywoła falę odwołań od ostatnich odmów oraz wpłynie na zapowiadane reformy przez przyszły rząd federalny.

W praktyce działy HR powinny poinformować o zmianach uprawnionych pracowników i zweryfikować trwające sprawy dotyczące obywatelstwa. Władze muszą teraz zmienić Kodeks, aby uniknąć dalszych sporów sądowych; do tego czasu urzędnicy są zobowiązani do niestosowania unieważnionych przepisów. Orzeczenie podkreśla także znaczenie prowadzenia dokładnej ewidencji meldunkowej, ponieważ ciągłość zamieszkania pozostaje kluczowym czynnikiem nawet przy łagodniejszym kryterium.

Orzeczenie Belgii wpisuje się w szerszy europejski trend, gdzie sądy coraz uważniej analizują warunki nadawania obywatelstwa i zamieszkania z perspektywy dobra dziecka. Dla firm oznacza to konieczność monitorowania nie tylko przepisów dotyczących pozwoleń na pracę, ale całego cyklu życia statusu rodziny pracownika delegowanego w Belgii.