Finlandia wprowadza obowiązek integracji jako warunek otrzymywania świadczeń dla imigrantów w nowym projekcie ustawy

Centroprawicowy rząd Finlandii podjął pierwszy krok legislacyjny w kierunku znacznie surowszego modelu integracji opartego na zasadzie „praca przede wszystkim”. Pakiet reform, przekazany do parlamentu pod koniec 24 kwietnia i opublikowany w piątek, 25 kwietnia, zakłada gruntowną zmianę ustawy z 2010 roku o wspieraniu integracji imigrantów.

Zgodnie z projektem ustawy, większość nowo przybyłych osób będzie musiała:
• w ciągu dwóch miesięcy od przyjazdu wziąć udział w wstępnej rozmowie oceniającej umiejętności;
• uczestniczyć w co najmniej 20 godzinach tygodniowo zajęć z języka fińskiego lub szwedzkiego, aż do osiągnięcia poziomu A2 w skali CEFR;
• realizować indywidualny plan poszukiwania pracy lub szkolenia zawodowego opracowany przez lokalny urząd pracy.

Propozycja przekazuje gminom – a nie krajowej służbie zatrudnienia – główną rolę (oraz jednolity strumień finansowania) w zakresie szkoleń językowych i przygotowania do pracy. Kluczową nowością jest wprowadzenie systemu sankcji: opuszczanie zajęć lub odmowa przyjęcia odpowiedniej pracy może skutkować obniżeniem zasiłku dla bezrobotnych o 40% na trzy miesiące, a powtarzające się naruszenia mogą spowodować zmniejszenie podstawowego wsparcia socjalnego nawet o 20%.



Ministrowie argumentują, że reforma jest niezbędna, by zlikwidować strukturalne braki na rynku pracy w Finlandii oraz ograniczyć wydatki na świadczenia socjalne. Prognozy Ministerstwa Finansów wskazują, że zmiany mogą przynieść roczne oszczędności w wysokości 46,8 mln euro do 2027 roku, głównie dzięki szybszemu wejściu na rynek pracy i konsolidacji nakładających się programów finansowania.

Pracodawcy, zwłaszcza z branży budowlanej, opieki zdrowotnej i ICT, pozytywnie oceniają wyraźniejszą ścieżkę do uzyskania pozwolenia na pobyt opartego na zatrudnieniu, jednak konfederacja związków zawodowych SAK ostrzega, że sankcje mogą pogłębić ubóstwo wśród najbardziej narażonych rodzin i osłabić długoterminowe cele integracyjne.

Dla menedżerów ds. mobilności korporacyjnej przekaz jest dwojaki. Po pierwsze, pracodawcy sponsorujący pozwolenia na pobyt będą musieli monitorować, czy zatrudnieni cudzoziemcy regularnie uczestniczą w obowiązkowych zajęciach językowych. Po drugie, ustawa umacnia rolę gmin jako „jednego okienka” dla usług integracyjnych w Finlandii – firmy relokujące pracowników powinny więc uwzględnić rejestrację w urzędach lokalnych i terminy szkoleń w harmonogramach wdrożeniowych.

Jeśli ustawa zostanie przyjęta bez zmian, nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2027 roku, dając firmom osiem miesięcy na dostosowanie polityk HR i budżetów na delegacje. Parlament ma rozpocząć szczegółowe prace komisji już w przyszłym tygodniu, a partie opozycyjne zapowiedziały poprawki dotyczące sankcji za nieprzestrzeganie obowiązków. Jednakże, mając większość 117 z 200 mandatów, rząd czteropartyjny prawdopodobnie utrzyma kluczowe zobowiązania w ostatecznym kształcie ustawy.