Szwajcarski parlamentarzysta proponuje „podatek od przeludnienia” dla imigrantów z UE

Do szwajcarskiej debaty na temat imigracji wprowadzono nowy, kontrowersyjny pomysł. W wywiadzie opublikowanym 17 maja 2026 roku w niedzielnym wydaniu SonntagsZeitung, a następnie podchwyconym przez Bloomberg, wiceprezes Partii Liberalno-Radykalnej (FDP) Andrea Caroni zapowiedział złożenie w parlamencie projektu ustawy, który nakładałby na nowo przybywających z Unii Europejskiej jednorazową „opłatę za przeludnienie” przy osiedlaniu się w Szwajcarii. Środki z tej opłaty miałyby zasilać federalny fundusz na transport publiczny, przystępne cenowo mieszkania oraz inne infrastruktury przeciążone wzrostem liczby mieszkańców. Caroni argumentuje, że 9,2 miliona mieszkańców Szwajcarii już odczuwa „dichte-Stress” – stres związany z gęstością zaludnienia – w metropolitalnych kantonach takich jak Zurych, Genewa czy Bazylea. „Imigranci wprowadzają się do już w pełni wyposażonego gniazda. To uczciwe, by przyczynili się do kosztów utrzymania go w dobrym stanie” – powiedział gazecie. Choć nie podano konkretnej kwoty, wstępne szacunki dziennika wskazują, że opłata rzędu 4 000–5 000 CHF od każdego nowego przybysza z UE mogłaby przynieść ponad 400 milionów CHF rocznie. Propozycja pojawia się zaledwie na cztery tygodnie przed referendum, które 14 czerwca zdecyduje o losie twardej inicjatywy „Nie dla Szwajcarii 10-milionowej”. Grupy pro-biznesowe obawiają się, że limit populacji wywoła kwoty na pozwolenia pracy dla firm międzynarodowych; plan Caroniego ma być łagodniejszą alternatywą, która zachowuje swobodny przepływ osób, jednocześnie łagodząc społeczne napięcia. Eksperci prawni podchodzą do pomysłu sceptycznie. Ponieważ Umowa o Swobodnym Przepływie Osób jest częścią pakietu dwustronnych traktatów Szwajcarii z Brukselą, każda dyskryminująca opłata mogłaby zostać uznana za niezgodną z prawem UE. Sekretariat Stanu ds. Migracji (SEM) cicho ostrzegł, że jednostronna opłata może wywołać działania odwetowe – od ograniczeń dla szwajcarskich usługodawców na jednolitym rynku UE po wyzwania prawne przed Sądem EFTA. Dla menedżerów HR i ds. mobilności sygnał jest jasny: klimat polityczny zmierza w stronę dzielenia się kosztami. Nawet jeśli projekt Caroniego nie stanie się prawem, firmy mogą wkrótce być zobowiązane do ponoszenia wyższych opłat komunalnych związanych z infrastrukturą przy relokacji pracowników. Globalne programy powinny uwzględnić potencjalne opłaty onboardingowe, zaktualizować prognozy kosztów na 2027 rok i monitorować, czy władze kantonalne nie będą próbowały wprowadzić własnych wersji tej opłaty.