UE przedłuża tymczasową ochronę dla Ukraińców do 2028 roku – kluczowe wyjątki mogą dotknąć 1,2 miliona beneficjentów w Niemczech

Komisja Europejska formalnie zwróciła się do państw członkowskich o przedłużenie dyrektywy dotyczącej tymczasowej ochrony (TPD) dla osób uciekających przed wojną Rosji na Ukrainie o kolejny rok, przesuwając datę wygaśnięcia z 4 marca 2027 na 4 marca 2028. W ramach propozycji, zatwierdzonej 26 czerwca i opublikowanej 2 lipca, Bruksela wprowadza kontrowersyjne wyłączenie: nowo przybyli ukraińscy mężczyźni podlegający poborowi w kraju – którzy nie posiadają oficjalnego zezwolenia na wyjazd – nie będą już objęci tymczasową ochroną po wejściu w życie decyzji Rady.

Dla Niemiec, które goszczą około 1,27 miliona beneficjentów – największą grupę w UE – przedłużenie ma podwójny wymiar. Z jednej strony gwarantuje kolejny rok statusu pobytowego, wsparcia socjalnego i nieograniczonego dostępu do rynku pracy dla zdecydowanej większości przesiedlonych Ukraińców już przebywających w kraju. Menedżerowie HR mogą więc planować długoterminowe zadania i przedłużenia umów z większą pewnością, a pracownicy zachowują prawo do pracy, nauki i swobodnego poruszania się po Niemczech.



Z drugiej strony, wyjątek wprowadza prawne komplikacje na niemieckich granicach i w konsulatach. Linie lotnicze, policja graniczna (Bundespolizei) oraz urzędy ds. cudzoziemców będą musiały na miejscu wjazdu lub przy składaniu wniosku ustalać, czy mężczyźni w wieku poborowym podlegają nowemu ograniczeniu. Prawnicy imigracyjni ostrzegają, że niespójna dokumentacja wydawana przez ukraińskie władze może prowadzić do dodatkowych kontroli i tymczasowych odmów. Firmy relokujące męskich pracowników z Ukrainy powinny uwzględnić dodatkowy czas na procedury i przygotować alternatywne ścieżki, takie jak niemieckie wizy dla wykwalifikowanych pracowników lub karty Opportunity.

Politycznie Berlin popiera roczne przedłużenie, ale traktuje wyjątek jako kompromis mający utrzymać przychylność sceptycznych państw członkowskich (Francja, Węgry i inni). Ministerstwo Spraw Wewnętrznych zapowiedziało wydanie wytycznych dla urzędów ds. cudzoziemców po przyjęciu tekstu przez Radę – co spodziewane jest na początku września. Równocześnie organizacje pozarządowe przygotowują wyzwania prawne, argumentując, że wykluczenie całej grupy demograficznej może naruszać zasadę niedyskryminacji w prawie UE.

Praktycznie pracodawcy powinni: 1) sprawdzać datę ważności zezwoleń na pobyt na podstawie § 24; 2) śledzić głosowanie Rady i późniejsze niemieckie rozporządzenia wykonawcze; 3) informować menedżerów ds. podróży o możliwych dodatkowych kontrolach na granicach lądowych i lotniskach; 4) oferować ukraińskim pracownikom wsparcie prawne w przypadku sporów dotyczących statusu. Brak działań może skutkować nieoczekiwanymi przerwami w pozwoleniach na pracę i wypłatach dla kadry, która stała się kluczowa dla niemieckiego sektora IT, opieki zdrowotnej i logistyki.