Propozycja „członkostwa stowarzyszonego” UE może otworzyć drogę do bezwizowego ruchu między Kanadą a Europą

W Strasburgu, 18 września, premier Mark Carney publicznie poparł niespodziewaną propozycję przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen, aby Kanada stała się pierwszym „członkiem stowarzyszonym” Unii Europejskiej. Choć dotychczasowa debata polityczna koncentrowała się na handlu i bezpieczeństwie, eksperci ds. mobilności podkreślają, że ten, choć nieokreślony w traktatach UE, model może mieć dalekosiężne konsekwencje dla swobodnego przepływu osób.

Jak dokładnie miałby wyglądać model członkostwa stowarzyszonego, pozostaje kwestią otwartą – nie istnieje żaden oficjalny dokument prawny. Jednak wysocy rangą urzędnicy UE przekazali Associated Press, że Bruksela analizuje precedensy takie jak Europejski Obszar Gospodarczy, dwustronne umowy ze Szwajcarią oraz porozumienie o mobilności młodzieży między UE a Wielką Brytanią po Brexicie.

Kanadyjscy dyplomaci zabiegają o prawo Kanadyjczyków do bezwizowego pobytu do 180 dni w strefie Schengen w celach biznesowych lub turystycznych, automatyczne uznanie kanadyjskich programów zaufanych podróżnych oraz szybkie procedury wydawania pozwoleń na pracę dla pracowników przenoszonych wewnątrz korporacji. W zamian Ottawa miałaby przyznać obywatelom UE podobne przywileje oraz dostosować niektóre przepisy dotyczące dostępu do rynku pracy do unijnej dyrektywy o delegowaniu pracowników.



Dla międzynarodowych pracodawców stawka jest wysoka. UE jest już drugim co do wielkości zagranicznym rynkiem inwestycyjnym dla Kanady; ułatwienia w podróżach służbowych obniżyłyby koszty związane z krótkoterminowymi projektami czy szkoleniami. Dostawcy usług mobilności spodziewają się też wzrostu liczby delegacji do Europy, jeśli zostaną zniesione limity i testy rynku pracy.

Prawnicy imigracyjni ostrzegają jednak, że zawarcie takiego porozumienia może zająć lata i wymagać będzie uchwalenia odpowiednich przepisów po obu stronach Atlantyku. W krótszej perspektywie firmy powinny dokładnie przeanalizować swoją obecność w Europie i określić, które grupy pracowników najbardziej skorzystałyby na liberalizacji zasad wjazdu. Warto też śledzić możliwe rozwiązania tymczasowe – takie jak zwiększenie limitów w programie International Experience Canada (IEC) czy dwustronne zwolnienia z obowiązku ubezpieczeń społecznych – które Ottawa mogłaby wprowadzić przed formalnym traktatem.

Na koniec obserwatorzy zwracają uwagę, że Waszyngton uważnie monitoruje te rozmowy. Jeśli Kanada uzyska preferencyjne prawa mobilności z UE, wzrośnie presja na Stany Zjednoczone, by zmodernizowały własne przepisy dotyczące biznesowych wiz dla obywateli Ameryki Północnej, aby pozostać konkurencyjnymi w przyciąganiu kanadyjskich talentów.