Szkocja proponuje trzy specjalne programy wizowe, by przeciwdziałać spadkowi liczby ludności

Rząd Szkocji przedstawił 19 września nową politykę, w której zaprezentował ambitny plan dotyczący przekazania kompetencji imigracyjnych. Dokument „Migracja: wspieranie przyszłości gospodarki i społeczności Szkocji” proponuje trzy nowe, ogólnokrajowe w Wielkiej Brytanii, ale działające wyłącznie w Szkocji, ścieżki wizowe: „Szkocką Wizę” skoncentrowaną na osobie, pilotażową „Wizę Wiejską” dla obszarów odległych i wysp oraz „Szkocką Wizę Absolwenta”, która pozwoliłaby międzynarodowym absolwentom szkockich uczelni pracować w kraju do dwóch lat dłużej po wygaśnięciu standardowej wizy absolwenta. Ministerstwa podkreślają, że Szkocja stoi przed demograficzną bombą zegarową – spadająca liczba urodzeń i starzejąca się siła robocza, a ogólnokrajowe progi płacowe i zasady sponsoringu nie odzwierciedlają lokalnych realiów rynku pracy. W ramach propozycji „Szkockiej Wizy” kwalifikacje oceniane byłyby na podstawie wieku, wykształcenia i szerszego wkładu, a nie jednego pracodawcy-sponsora, co dawałoby posiadaczom swobodę zmiany pracy i możliwość osiedlenia się po pięciu latach. Pilotaż „Wizy Wiejskiej” zakłada, że wyznaczone społeczności wyspiarskie lub odległe obszary lądowe będą ogłaszać trudne do obsadzenia stanowiska, lokalnie oceniać kandydatów i rekomendować ich Home Office, z limitem 300 migrantów na społeczność w ciągu pięciu lat. Sukcesywni migranci otrzymaliby kompleksowe wsparcie integracyjne od władz lokalnych i organizacji charytatywnych. „Szkocka Wiza Absolwenta” wydłużyłaby prawo do pracy po studiach o kolejne dwa lata, uznając, że wielu absolwentów ma trudności z osiągnięciem progu płacowego dla pracowników wykwalifikowanych w obecnym, dwuletnim okresie. Ta ścieżka byłaby również otwarta na samozatrudnienie i umożliwiałaby przyjazd członków rodziny. Ministerstwa podkreślają, że program jest kluczowy, ponieważ Westminster planuje skrócić ogólnokrajową wizę absolwenta do 18 miesięcy od 2027 roku. Imigracja pozostaje kwestią zarezerwowaną, więc Holyrood nie może działać jednostronnie. Jednak dokument apeluje do rządu UK o współpracę „w partnerstwie” przy pilotażu i wskazuje na kanadyjski Provincial Nominee Programme oraz australijski model sponsoringu stanowego jako wzorce. Przedstawiciele biznesu przyjęli propozycje z entuzjazmem, podkreślając, że braki kadrowe w budownictwie, hotelarstwie, opiece społecznej i zielonej energii nie mogą czekać na ogólnokrajowe rozwiązania. Dla pracodawców przesłanie jest jasne: jeśli Westminster się zgodzi, Szkocja wkrótce może zaoferować bardziej elastyczne, mniej biurokratyczne opcje wizowe, które ułatwią zatrudnianie i zatrzymanie globalnych talentów – zwłaszcza na obszarach wiejskich, gdzie braki są najbardziej dotkliwe. Menedżerowie ds. mobilności powinni uważnie śledzić rozmowy między Edynburgiem a Londynem i zacząć identyfikować stanowiska, które mogłyby skorzystać z tych ścieżek, jeśli zostaną wprowadzone.