Lotniska apelują o elastyczność w związku z pięciogodzinnymi kolejkami spowodowanymi systemem wjazdu/wyjazdu ze strefy Schengen

Nowy europejski System Wejścia/Wyjścia (EES) – biometryczna platforma IT, która od kwietnia zastąpiła ręczne stemplowanie paszportów dla większości podróżnych spoza UE – napotkał poważne problemy operacyjne na początku letniego szczytu. W otwartym liście z 1 lipca 2026 roku trzy największe europejskie organizacje branży lotniczej (ACI EUROPE, Airlines for Europe i IATA) zaalarmowały przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulę von der Leyen, że kolejki do kontroli granicznej wydłużają się do pięciu godzin na coraz większej liczbie lotnisk. Podróżni tracą przesiadki, samoloty odlatują z połową miejsc pustych, a funkcjonariusze służb granicznych są przeciążeni.

Choć apel skierowany jest do Brukseli, skutki odczuwa się także na miejscu, m.in. na lotnisku im. Vaclava Havla w Pradze. To jedno z 29 lotnisk zewnętrznych granic UE, gdzie EES działa w pełni, a w 2025 roku obsłużyło ponad 17 milionów pasażerów. Czeskie władze informują, że już uruchomiły awaryjne pasy odpraw w porannym szczycie lotów do Ameryki Północnej, aby zapobiec opóźnieniom na odlotach w strefie Schengen. Przy prognozie rekordowych 18,8 miliona pasażerów w tym roku na lotnisku w Pradze oraz spodziewanym wzroście o 40 milionów pasażerów w całej UE w lipcu i sierpniu, każda utrata przepustowości może mieć poważne konsekwencje dla całego czeskiego sektora turystycznego i biznesowego – od hoteli i centrów konferencyjnych po producentów eksportowych, którzy polegają na podróżach służbowych „just-in-time”.



Organizacje lotnicze apelują do Komisji o przyznanie państwom członkowskim prawnej możliwości tymczasowego „wyłączania” biometrii EES, gdy liczba pasażerów przekracza fizyczne możliwości stanowisk granicznych. Domagają się także stałego mechanizmu elastyczności, gotowego do września, który pozwoliłby Policji Granicznej zawiesić rejestrację biometryczną w określonych wyjątkowych sytuacjach. Bez takiego zabezpieczenia, ich zdaniem, Europa ryzykuje utratę reputacji oraz „osłabienie turystyki i łączności” w momencie, gdy konkuruje z USA i hubami Zatoki Perskiej o ruch tranzytowy na długich trasach.

Dla menedżerów ds. mobilności korporacyjnej w Czechach przesłanie jest jasne: planować dłuższe minimalne czasy przesiadek dla menedżerów spoza UE podróżujących przez Pragę lub inne węzły Schengen; zachęcać VIP-ów do rejestracji odcisków palców i zdjęć twarzy w mniej zatłoczonych godzinach; oraz uważnie śledzić decyzje Komisji dotyczące krótkoterminowych odstępstw. W przypadku przyznania pełnej możliwości zawieszenia, firmy będą musiały szybko informować podróżnych, na których lotniskach obowiązuje takie wyłączenie danego dnia. Polityki zarządzania ryzykiem podróży powinny zostać zaktualizowane, uwzględniając potencjalne kolejki znacznie przekraczające standardowe 45 minut w strefie Schengen.

W średnim terminie czeskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych przyspiesza instalację dodatkowych automatycznych bramek e-gate w Terminalu 2 oraz negocjuje dwustronne szybkie pasy odpraw z wybranymi krajami partnerskimi. Jednak te projekty nie zostaną uruchomione przed 2027 rokiem. Do tego czasu powodzenie lub porażka reakcji Brukseli – spodziewanej w ciągu kilku tygodni – zadecyduje, czy czescy eksporterzy będą mogli liczyć na sprawny sezon konferencyjny, czy też zmierzą się z falą odwołanych spotkań i koniecznością zmiany tras podróży.