
Belgijskie Biuro ds. Imigracji (IBZ) potwierdziło 27 lipca 2026 roku, że długo oczekiwana reforma przepisów z 1981 roku dotyczących pracowników transgranicznych wejdzie w życie dzień po jej opublikowaniu w Belgijskim Dzienniku Urzędowym na początku sierpnia. Zmiana dotyczy dziesiątek tysięcy pracowników mieszkających w sąsiednich krajach, którzy codziennie lub co tydzień dojeżdżają do pracy w Belgii, zwłaszcza w Brukseli i przygranicznych prowincjach.
Obecnie pracownicy transgraniczni z Niemiec, Francji, Luksemburga i Holandii mogą wjeżdżać do Belgii na podstawie dokumentu *Załącznik 15* wydawanego przez lokalne urzędy miejskie. IBZ podkreśla, że te papierowe pozwolenia „nie odzwierciedlają już rzeczywistości” współczesnej mobilności zawodowej, gdzie praca zdalna, hybrydowe harmonogramy i wielokrotne miejsca pracy zacierają tradycyjną definicję pracownika przygranicznego.
Nowe przepisy wprowadzają jasne kryteria zamieszkania, bardziej rygorystyczną weryfikację rzeczywistego statusu transgranicznego oraz dostosowanie do orzecznictwa UE dotyczącego swobodnego przepływu osób. Kluczowym rozwiązaniem przejściowym jest 12-miesięczny okres karencji: posiadacze ważnego Załącznika 15 z czterech sąsiednich krajów UE będą mieli czas do sierpnia 2027 roku, aby przejść na nowy status lub, jeśli spędzają w Belgii ponad połowę czasu pracy, złożyć wniosek o Jednolity Pozwolenie.
Mieszkańcy Wielkiej Brytanii tracą natomiast dostęp do Załącznika 15; IBZ „zdecydowanie zaleca” im jak najszybsze ubieganie się o długoterminową wizę *D* w Ambasadzie Belgii w Londynie, co przypomina o wygaszaniu okresu przejściowego po Brexicie.
Dla pracodawców reforma niesie zarówno nowe możliwości, jak i wyzwania związane z przestrzeganiem przepisów. Działy HR będą musiały przeprowadzić audyt zatrudnienia, dostosować systemy ewidencji czasu pracy, aby potwierdzić faktyczne miejsca wykonywania pracy, oraz uwzględnić potencjalne zmiany w systemie ubezpieczeń społecznych, jeśli dojeżdżający przekroczą unijne progi delegowania. Międzynarodowe firmy z siedzibą w Brukseli informują, że nawet 15% ich pracowników mieszka za granicą, co sprawia, że nadchodzący rok jest kluczowy dla uregulowania dokumentacji. Brak działania może skutkować karami finansowymi od 2400 euro za pracownika na podstawie belgijskiego Kodeksu Karnego Socjalnego.
Praktycznie rzecz biorąc, pracownicy powinni zweryfikować swoje wzorce dojazdów, gromadzić dowody takie jak paragony za paliwo czy bilety kolejowe oraz jak najszybciej umawiać wizyty w urzędach miejskich, gdyż już teraz w Liège i Arlon odnotowuje się wzrost zapytań. Pracodawcy są zachęcani do aktualizacji podręczników imigracyjnych i informowania pracowników za pomocą dedykowanych webinarów przed sierpniowym wdrożeniem. IBZ zapowiedziało publikację internetowego FAQ oraz specjalnej infolinii mailowej, jednak praktycy spodziewają się dalszych wyjaśnień w okólnikach wykonawczych, które pojawią się po publikacji w Dzienniku Urzędowym.
Obecnie pracownicy transgraniczni z Niemiec, Francji, Luksemburga i Holandii mogą wjeżdżać do Belgii na podstawie dokumentu *Załącznik 15* wydawanego przez lokalne urzędy miejskie. IBZ podkreśla, że te papierowe pozwolenia „nie odzwierciedlają już rzeczywistości” współczesnej mobilności zawodowej, gdzie praca zdalna, hybrydowe harmonogramy i wielokrotne miejsca pracy zacierają tradycyjną definicję pracownika przygranicznego.
Nowe przepisy wprowadzają jasne kryteria zamieszkania, bardziej rygorystyczną weryfikację rzeczywistego statusu transgranicznego oraz dostosowanie do orzecznictwa UE dotyczącego swobodnego przepływu osób. Kluczowym rozwiązaniem przejściowym jest 12-miesięczny okres karencji: posiadacze ważnego Załącznika 15 z czterech sąsiednich krajów UE będą mieli czas do sierpnia 2027 roku, aby przejść na nowy status lub, jeśli spędzają w Belgii ponad połowę czasu pracy, złożyć wniosek o Jednolity Pozwolenie.
Mieszkańcy Wielkiej Brytanii tracą natomiast dostęp do Załącznika 15; IBZ „zdecydowanie zaleca” im jak najszybsze ubieganie się o długoterminową wizę *D* w Ambasadzie Belgii w Londynie, co przypomina o wygaszaniu okresu przejściowego po Brexicie.
Dla pracodawców reforma niesie zarówno nowe możliwości, jak i wyzwania związane z przestrzeganiem przepisów. Działy HR będą musiały przeprowadzić audyt zatrudnienia, dostosować systemy ewidencji czasu pracy, aby potwierdzić faktyczne miejsca wykonywania pracy, oraz uwzględnić potencjalne zmiany w systemie ubezpieczeń społecznych, jeśli dojeżdżający przekroczą unijne progi delegowania. Międzynarodowe firmy z siedzibą w Brukseli informują, że nawet 15% ich pracowników mieszka za granicą, co sprawia, że nadchodzący rok jest kluczowy dla uregulowania dokumentacji. Brak działania może skutkować karami finansowymi od 2400 euro za pracownika na podstawie belgijskiego Kodeksu Karnego Socjalnego.
Praktycznie rzecz biorąc, pracownicy powinni zweryfikować swoje wzorce dojazdów, gromadzić dowody takie jak paragony za paliwo czy bilety kolejowe oraz jak najszybciej umawiać wizyty w urzędach miejskich, gdyż już teraz w Liège i Arlon odnotowuje się wzrost zapytań. Pracodawcy są zachęcani do aktualizacji podręczników imigracyjnych i informowania pracowników za pomocą dedykowanych webinarów przed sierpniowym wdrożeniem. IBZ zapowiedziało publikację internetowego FAQ oraz specjalnej infolinii mailowej, jednak praktycy spodziewają się dalszych wyjaśnień w okólnikach wykonawczych, które pojawią się po publikacji w Dzienniku Urzędowym.
Źródło: Immigration Office (IBZ)